YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/9125
KARAR NO : 2011/10193
KARAR TARİHİ : 17.11.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01.06.1994-30.10.1995 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davacının 1.6.1994-30.10.1995 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Davacı, 15.3.2011 tarihli dilekçesinde ise 6111 sayılı Yasa’dan yararlanma hakkı bulunduğunun tespitini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.6.1994-30.10.1995 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 6111 sayılı Yasa’dan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, …Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının …Gıda ve San. ve Tic. AŞ’ye süt teslim etmesi nedeniyle ürün bedelinden 1994 yılı Mayıs – 1995 yılı Haziran ayları arasında 14 adet prim kesintisi yapıldığını gösteren belgeye dayanarak 27.2.2008 tarihinde Kuruma başvurarak 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı tescilinin yapılmasını talep ettiği, Kurumun davacıyı prim kesintisi nedeniyle geriye dönük olarak tescil ettiği ancak belgenin gerçek olup olmadığını sorduğu …Gıda ve San. ve Tic. AŞ tarafından verilen yanıtta davacı ile ilgili olarak belge düzenlenmediğinin belirtilmesi üzerine sigortalılığının iptal edilerek ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, davacının 15.12.2009 tarihinden itibaren Şalpazarı Ziraat Odası’na kayıtlı olduğu, başkaca prim kesintisi ya da 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre tarımsal faaliyetini kanıtlayan kaydının bulunmadığı, mahkemenin Kurumun suç duyurusunda bulunup bulunmadığını ve bulunmuş ise ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın sonucunun araştırılmadığı, …Gıda ve San. ve Tic. AŞ’nin mahkemeye gönderdiği 19.12.2010 günlü yazı ekinde yer alan … kesinti listesinin Kuruma sunulan ve sigortalı tesciline esas alınan kesinti listesi ile aynı olduğu, adı geçen şirketin davacı hakkında belge düzenlenmediğini belirten yazısı gözönüne alındığında mahkemenin çelişkiyi gidermek amacıyla davacının prim kesintilerini gösteren gerçek ve her türlü tereddütten uzak listeyi …Gıda ve San. ve Tic. AŞ’den istemediği ve böylece davacının sigortalı tesciline esas alınan prim kesintilerinin gerçek olup olmadığının yeterince araştırılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.
Kabule göre de davacının dava dilekçesinde yapılandırma yasasından yararlandırılması konusunda bir talebi bulunmadığı ve dava konusu yapmadığı bir konuda ıslahla talepte bulunamayacağı halde mahkemece bu yön gözetilmeksizin harcı da yatmayan dilekçeye değer verilerek 6111 sayılı Yasadan yararlanabileceğinin tespitine karar verilmiş olması doğru değildir.
Yapılacak iş, Kurumun suç duyurusunda bulunup bulunmadığını araştırarak bulunmuş ise ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma dosyasını getirtmek, 19.12.2010 günlü yazı ekinde yer alan … kesinti listesi ile davacı hakkında belge düzenlenmediğini belirten yazılar arasındaki çelişkiyi gidermek amacıyla bu yazılardan birer suret eklenerek …Gıda ve San. ve Tic. AŞ’den davacının prim kesinti listesini ve bu listede yazılı prim kesintilerine ilişkin faturalar ile prim kesintilerinin Kuruma aktarıldığını gösteren belgeleri getirtmek, davacıdan ürün teslimi nedeniyle prim kesintisi yapılıp yapılmadığını hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirleyerek sonucuna göre ve dava konusu edilmeyen konuda ıslahla talepte bulunulması mümkün olmadığından davacının bu konuda dava açma hakkı saklı kalmak üzere 6111 sayılı Yapılandırma Yasasından faydalanması gerektiğinin tespiti isteminin reddine karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.