YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/9855
KARAR NO : 2011/9953
KARAR TARİHİ : 15.11.2011
MAHKEMESİ :… Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başı itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı Yasa’dan yararlandırılma istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 1.5.1995-12.7.2002 ve 1.10.2008-16.3.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Yasa’dan yararlanma hakkının saklı tutulmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.
…’un … bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, … Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının şekerpancarı bedelinden 19.4.1995 tarihinde ilk … prim kesintisinin yapıldığı, 1996 ve 1997 yıllarında kesintisinin devam ettiği, Ziraat Odası kaydının 29.8.2003 tarihinden itibaren devam ettiği, …Kooperatifi kaydının ise 1.3.1977-12.7.2002 tarihleri arasında devam ettiği belli olmasına rağmen, aynı Kooperatifin 1.7.2011 tarihli yazısında; “kooperatif kaydı muhtarlıkça ölüm ilmuhaberi düzenlenmesi üzerine 12.7.2002 tarihinde silinmiştir. Sonradan başvurusuyla sağ olduğu anlaşılmış 20.6.2011 tarih ve 40/11 nolu kararla tüm hakları iade edilmiştir” açıklamasıyla kesintisiz devam ettiği, Tarım Kredi Kooperatifi kaydının olmadığı, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunmadığı, davacının 17.3.2011 tarihinden itibaren Kurumda tescilli olduğu, dosya arasındaki 16.2.2011 tarihli nüfus kayıt tablosuna ve 20.5.2011 tarihli vekaletnameye göre sağ olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece, davacının sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı 19.4.1995 tarihini takip eden ay başı olan 1.5.1995 tarihinden itibaren …Kooperatifi kaydının devam ettiği 16.3.2011 (tescil) tarihine kadar olan dönem yönünden tespite karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde kısmen kabule karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.