YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/10814
KARAR NO : 2013/16921
KARAR TARİHİ : 24.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15/06/2001-07/07/2003 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 15.06.2001 – 07.07.2003 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmaların tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile; davacının 15.06.2001 tarihinden 07.07.2003 tarihine kadar davalı … Turizm İnşaat Emlak TAŞ. Teks. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’de çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddelerine göre Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 1023103 sicil numaralı davalı işyerinin 16.07.2001 tarihinde dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti. adına 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, Sakarya Valiliği İl Daimi Encümeninin 30.09.2003 tarih 702 sayılı kararında, dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti. tarafından işletilen davalı işyerinin davalı … Turizm İnşaat Emlak Taş. Teks. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ye devredildiğinin belirtildiği, bu işyerinden davacının 07.07.2003 – 31.12.2008 tarihleri arasındaki çalışmaların Kuruma bildirildiği anlaşılmıştır.
Davada sıfat, tarafın dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir.
Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzelkişi işveren, Sosyal Güvenlik Kurumu ile zorunlu dava arkadaşıdır.
Somut olayda, davacının sigortalı çalışmalarının geçtiğini iddia ettiği, 1023103 sicil numaralı davalı işyerinin dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti. tarafından işletilmekte iken, 30.07.2003 tarihinde davalı … Turizm İnşaat Emlak Taş. Teks. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ye devredildiği, dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti. ile davalı … Turizm İnşaat Emlak Taş. Teks. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin birbirinden farklı iki ayrı tüzel kişilik olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının tespite konu çalışmalarının geçtiği zamanda işyerinin, dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti.’ye ait olması nedeniyle husumetin bu şirkete yöneltilmesi gerekir.
Yapılacak iş, dava dışı … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti.’nin davaya dahil etmesi için davacıya süre vermek, (eğer şirket tasfiye edilmiş ise şirketin ihyası için Ticaret Mahkemesine dava açmak üzere davacıya süre verilmesi ve ihya kararının alınması ve ihyadan sonra … Gıda Ürn. Tur. Dayn. Tükt. Mal. İnş. San ve Tic. Paz. Ltd. Şti.yi ‘davaya dahil edilmesi gerekir.) davalı işverenin göstereceği delilleri toplanmak, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarından ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazların kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan …’ye iadesine
24.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.