YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/10869
KARAR NO : 2013/16757
KARAR TARİHİ : 23.09.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, adına işyeri tescili işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davalı Kurumun davacı adına işyeri tescili işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; kollukta yürütülen bir soruşturma sebebi ile ifadesine başvurulan Türkmenistan uyruklu Ogulşeker Jommıyeva isimli bayanın ifadesinde …’ün … Vişni 1 İtir Çiçeği Çıkmazı No:1 adresinde hizmetçi olarak çalıştığını beyan etmesi sebebi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbarda bulunulduğu ve Kurum tarafından davacının … Köyü Merkez Mevkii İnci Sokak No:5 adresindeki ikametinin 26.06.2011 tarihinden itibaren ev hizmeti konusunda işyeri olarak tescil edildiği, davacının kollukta verdiği ifadede ikametinde kimseyi çalıştırmadığını beyan ettiği, mahkemece başkaca bir araştırma yapılmadan davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanun’un 5. maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 11.maddesinde düzenlenmiştir. 506 sayılı Yasanın 5. maddesine göre; bir yerde sigortalıların çalışmaya başlaması ile birlikte o yer işyeri niteliği kazanır. Maddenin ikinci fıkrasında ise işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerin işyerinden sayılacağı kuralı getirilmiştir. 5510 sayılı Yasanın 11. maddesinde ise; “işyeri, sigortalı sayılanların maddi olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerdir” tanımı yapılmış ve maddenin devamında işverenin örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte Kuruma vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda, davalı Kurumun sadece kolluk ihbarı üzerine işyeri tescil işlemini gerçekleştirdiği, mahkemece işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamına alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı hususlarında yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, davacının komşularını dinlemek, davacının ikametinde çalışanı olup olmadığı hususunda yönetimince beyanlarını almak, davacının mali ve sosyal durumunu araştırarak ikametinde bir kimseyi çalıştırıp çalıştıramayacağını araştırmak, yabancı uyruklu Ogulşeker Jommıyeva’nın ifadesinde sözünü ettiği adresi araştırmak, bu adreste ikamet eden kimsenin olup olmadığını tespit etmek, davacının kendisi ile aynı semtte oturduğunu ve daha önce de kendisi ile karıştırıldığını beyan ettiği …’ün adresini tespit etmek, dava konusu hakkında beyanına başvurmak, davacının gerçekten bir çalışanı olup olmadığını ve davalı Kurumun işyeri tescili işleminin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.