YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/11865
KARAR NO : 2013/22969
KARAR TARİHİ : 05.12.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, Kurum işleminin iptali ile 31/12/2003-01/10/2008 tarihleri arasındaki Bağ-Kur kaydının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının kendi nam ve hesabına çalışmasının bulunmadığı 31.12.2003-1.10.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul eden ve prim borcu çıkaran kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmişse de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 29.12.1989-15.5.1992, 3.12.1993-31.5.1995, 1.7.1995-3.8.1995, 1.10.1995-4.11.1996, 17.12.1996-1.10.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı kapsamında sigorta kaydının, 4.10.2004-devam şeklinde 2926 sayılı Yasa kapsamında sigorta kaydının, 29.12.1989-15.5.1992, 3.12.1993-17.3.1995 tarihleri arasında vergi kaydının, 3.12.1993-30.4.1995, 14.5.1990-5.3.2002 tarihleri arasında oda kaydının bulunduğu, 14.5.1990-devam şeklinde ticaret sicil kaydının bulunduğu, davacının ticaret sicil kaydının devam etmesi nedeni ile kurumca sigortalılığının 1.10.2008 tarihi itibari ile sonlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının ticaret sicil kaydının devam etmesi sigortalılık yönünden karine oluşturur ise de aksinin kanıtlanması mümkündür.Bu durumda davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı yasanın 24.maddesinin ön gördüğü koşullardan birisi olan kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun dava konusu olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasında yasal zorunluluk vardır. Mahkemece tanık beyanları ile davacının kendi nam ve hesabına çalışması bulunmadığından hükümde yazılı şekilde karar verilmşse de eksik inceleme ile varılan sonuç hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, davacının ticaret sicil kaydı devam ettiğine göre, davacının sicil kaydına esas faaliyeti olan kasetçi dükkanını vergi kaydını sildirdiği tarihte kapatıp kapatmadığı hususları Zabıta ve Belediye vasıtasıyla araştırılarak, ticari faaliyetin geçtiği işyeri ile ilgili üzerine kayıtlı aboneliklerin bulunup bulunmadığı araştırılıp, davacının kendi nam ve hesabına ticari faaliyetinin ne zaman sona erdiği süphe ve tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve yetersiz inceleme ile sonuca gidilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum’un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05/12/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.