YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13052
KARAR NO : 2013/19459
KARAR TARİHİ : 04.11.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 16/08/2000-26/08/2005 dönemindeki zorunlu … sigortalılığının süresinin ve tahakkuk ettirilen borcun iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 16/08/2000-26/08/2005 dönemindeki zorunlu … sigortalılığının ve tahakkuk ettirilen borcunun iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren, 1479 sayılı yasanın 24. maddesi ilk şekliyle, sigortalılığın oluşumu için, kendi ad ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmesi yanında, ayrıca, kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu da aramıştır. Bu kuruluşlara kayıt tarihi ise, sigortalılığın başlangıcı yönünden, yasal karine kabul edilmiştir. 04.05.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı yasa, …’lu olabilme yönünden, söz konusu 24. maddenin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulunu kaldırmış, sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulunun gerçekleşmesi durumunda, sigortalılığın oluşacağını yeterli görmüştür. Buna karşın, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı yasa bağımsız çalışanların sigortalı olabilmeleri yönünden vergi yükümlülüğünü öngörmüş, vergiden muaf olanların da kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmaları durumunda yine sigortalı sayılacaklarını kabul etmiştir. Nihayet, 22.03.1985 yürürlük tarihli 3165 sayılı yasa, sigortalılığa karine yönünden vergi kaydının, bu kaydın bulunmaması veya vergiden muaf olunması halinde, esnaf ve sanatkar sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtlarının esas alınacağını belirlemiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 485555957 Bağ numarası ile kendi nam ve hesabına bağımsız çalışması nedeniyle gerçekleşen vergi kaydı gereğince 05/02/1987 tarihinde 1479 Sayılı Yasa’ya tabi olarak zorunlu … sigortalısı olarak tescil edildiği ve vergi kaydının 04/02/2000 tarihinde sona erdiği, 506 Sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak 23/03/2000-15/08/2000, 27/08/2005-20/09/2007, 21/09/2007- 31/12/2008 dönemlerinde çalıştığı, 04/02/1987-15/08/2005 tarihleri arası meslek odası kaydının, 04/02/1987-15/08/2005 tarihleri arasında esnaf sanatkarlar sicil memurluğu kaydının bulunduğu, davacının vergi kaydının 04/02/2000 tarihinde sona ermesine rağmen meslek odası ve esnaf sanatkarlar sicil kaydının devam ettiği gerekçesi ile zorunlu … sigortalılığının 22/03/2000 tarihine kadar devam ettirildiği ve bu tarihte 506 Sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak çalışmaya başlaması üzerine … sigortalılığının terkin edildiği, ancak 506 Sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının 15/08/2000 tarihinde sona ermesini takiben 16/08/2000 tarihinde zorunlu … sigortalılığının yeniden başlatıldığı ve 15/08/2005 tarihine kadar … sigortalı kabul edilip bu döneme ilişkin olarak 28/02/2010 tarihi itibarıyle 7.911,02.- TL prim aslı ve 23.258,98.- TL gecikme zammı olmak üzere toplam 31.170,00.- TL borç tahakkuk ettirildiği, davacının SSK na verdiği 03/05/2010 gün ve 6965241 varide nolu dilekçe ile kendisine 1995/11 Sayılı Genelgenin uygulanarak 04/02/2000-15/08/2005 dönemindeki zorunlu … sigortalılığının ve tahakkuk ettirilen borcun iptalini talep ettiği ancak bu talebin rededildiği anlaşılmaktadır.
1479 sayılı Yasanın 24 ve 25.maddelerinde … sigortalılığın başlangıç ve bitişinde vergi, meslek ve sicil kayıtlarının esas alınacağı, açıkça belirtilmiştir. Vergi kaydının sona ermesi davacının kendi nam ve hesabına çalışmasını sona erdirdiğinin tek başına açık delili değildir.
Yapılacak iş; davacının kayıtlı bulunduğu odalardan uyuşmazlık konusu 16/08/2000-26/08/2005 tarihleri arasındaki dönemde aidat ödeyip ödemediği, Hazirun cetvellerinde imzasının bulunup bulunmadığını sormak, varsa belgelerini getirtmek, davacının oto lastik tamirciliği işi yaptığı işyerlerinin adresleri belirlenerek bu işyerlerini hangi tarihte açtığı, hangi tarihte kapattığını araştırmak, işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde …-su aboneliklerinin kimin üzerinde kayıtlı olduğu ilgili kuruluşlardan sormak, zabıtaya bu işyerlerine komşu işyerlerini tespit ettirilerek komşu işverenlerin varsa komşu işyeri kayıtlarına geçmiş kişilerin tanık olarak beyanlarına başvurmak, Emniyet yoluyla davacının 2000-2005 yılları arasında ticari faaliyette bulunup bulunmadığını araştırmak, ticari faaliyeti konusunda mahalli idarelerden de bilgi almak, esnaflık faaliyetinin bulunup bulunmadığını belirleyip tüm deliller bir arada değerlendirilerek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuku olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu … şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.