YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/13898
KARAR NO : 2013/4882
KARAR TARİHİ : 18.03.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 16/08/1995-30/06/1996 ile 24/04/2003-20/12/2003 tarihleri arasındaki … kaydının iptaline, borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R
Davacı 16/08/1995-30/06/1996 ile 24/04/2003-20/12/2003 tarihleri arasındaki … kaydının iptali ile Kuruma prim borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.
Her uyuşmazlığın, dayandığı işlem veya olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerekeceği ilkesinden hareketle yasal koşulların ayrı ayrı ele alınarak Bağ Kur’luluk statüsünün ortaya konması gerekir. 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde zorunlu … sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş, 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu … sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının minübüsçülük faaliyeti nedeniyle vergi kaydına istinaden 09.10.1985 tarihinde kayda alınan giriş bildirgesi ile 24.09.1985 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, Minübüsçülük faaliyeti nedeniyle 01.09.1986-03.08.1989, 13.03.1991-25.07.1991, 04.11.1991-03.06.1992 tarihleri arasında, bakkaliye işi nedeniyle 01.12.1989-31.10.1990 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, 23.11.1989-12.11.1990 tarihleri arasında bakkallar odasında, 19.09.1985-11.07.2007 tarihleri arasında şoförler odasında, 23.11.1989-13.07.2007 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının bulunduğu, tanık beyanlarına göre davacının …’ya ait 01 M 0519 plakalı araçta şoförlük yaptığı, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan araç tescil belgesine göre 01 M 0519 plakalı aracın 15.10.2004 tarihinde (uyuşmazlık konusu dönemden sonra) … adına tescil edildiği, bu aracın öncesinde kime ait olduğunu gösteren devir bilgilerini içerir Trafik Tescil Bilgilerinin dosyaya getirtilmediği, zabıta tutanağına göre davacının 1995-1996 yıllarında giyim mağazasında muhasabecilik yaptığının tespit edildiği ancak davacının hizmet cetvelinde uyuşmazlık konusu 16/08/1995-30/06/1996 tarihleri arasında herhangi bir işyerinden bildirilmiş çalışmasının bulunmadığı, Kurumca SSK’lı çalışmaları haricinde 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı kabul edildiği, 28.02.1986-06.09.1990 tarihleri arasında prim ödemelerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacının Kurumca tescilinin yapıldığı 24.09.1985 tarihinden esnaf sicil kaydının silindiği 13.07.2007 tarihleri arasında SSK’lı çalışmaları haricinde zorunlu … sigortalılığı bulunduğu konusunda kuşku yoktur. Hal böyle olunca, mahkemece davacının uyuşmazlık konusu dönemde … sigortalısı olarak kendi adına gelir getiren bir işinin olmadığı gerekçesiyle istemin kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.
Yapılacak iş, davacının tescil tarihinden itibaren 13.07.2007 tarihine kadar kayıtları devam etmesi nedeniyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık koşulları devam ettiğinden Esnaf … sigortalı olduğunu kabul etmek, ancak 06.09.1990 tarihinden itibaren prim ödemesi bulunmadığı gözetilerek, 1479 sayılı Yasa’nın 22.2.2006 gün ve 5458 sayılı Yasa’nın 13.maddesi ile değişik 1.3.2006 tarihinde yürürlüğe giren Ek 19.maddesi ve 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17.maddesi uyarınca davacının 5 yıldan fazla prim borcu varsa 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle durdurulması ve prim borcunun ait olduğu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmemesi gerektiğinden, davacının …’a yaptığı prim ödemelerini sormak, 1479 sayılı Yasa’nın ek 19. ve 5510 sayılı Yasa’nın geçici 17.maddelerindeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmak ve sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma sonucu … şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.