YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1565
KARAR NO : 2013/10394
KARAR TARİHİ : 21.05.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden … maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan Çimento San. Tic. A.Ş. hakkındaki dava ile maddi tazminat talebinin reddine, 17.500.00TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı ile davalılardan … İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti, … … San. Tic. A.Ş. vekillerince istenilmesi ve davacı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.05.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat … ile davalılardan YDA Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat … …, … … San. Tic. A.Ş. vekili Avukat … …, … Çimento San. Tic. A.Ş. vekili Avukat … … geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan gün de Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıda karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyizin kapsamına ve temyiz nedenlerine göre, davalılardan … … Makine İmalat Montaj San Tic AŞ’nin tüm, davalı … ile davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava 06.06.1999 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 28,20 oranında sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece davalılardan … Çimento AŞ’ne yönelik davanın reddine, maddi zarar sigorta tahsisleri peşin sermaye değeri ile karşılandığından maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davalılar … ve … … Makine İmalat Montaj San Tic AŞ’den müteselsilen tahsiline karar verilmiş ve bu karar, davacılar vekili ile davalılar … ve … … Makine İmalat Montaj San Tic AŞ vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Mahkemenin hükme esas alınan kusur bilirkişi raporundaki kusur dağılımına göre, maddi tazminat isteminin reddi ile manevi tazminatın takdirine ilişkin kararı yerindedir. Ne var ki mevcut delil durumuna göre noksan araştırma ile davalı … Çimento AŞ’ne yönelik davanın reddi hatalı olmuştur,
Gerçekten, bir iş kazası sonucu, zarara uğrayan işçi veya hak sahiplerinin maddi veya manevi tazminat talepleri, ancak işveren veya kusurlu üçüncü kişilere karşı yöneltilebilir. Bunun dışında, aracı olarak tabir edilen kişiler aracılığı ile işe alınan işçilerin uğrayacakları zararlardan dolayı, asıl işveren aracılarla birlikte olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi uyarınca sorumlu olur.
Gerek 4857 sayılı İş Kanununun 2/6 ve gerekse 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 87/2. maddelerinde; aracının hukuksal açıdan tarifi yapılmış kimlerin aracı veya halk arasındaki deyimi ile “Taşeron” sayılacağı belirlenmiştir. Buna göre; Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.
Somut olayda davacılar murisinin davalılardan … Çimento AŞ’ne ait çimento fabrikasının klinker üretim hattının kapasitesinin, yurt dışındaki bir çimento fabrikasından gelecek ekipmanla, Türkiye’de … … Makine İmalat Montaj San Tic AŞ tarafından yapısal … işleri, inşaat, montaj, mühendislik hizmeti verilerek artırılması işinde, ek değirmen bina ve bacanın yapımını üstlenen …’de kalıpçı olarak çalışan davacının baca kalıbının sökümü sırasında 35 m. Yüksekten düşerek yaralandığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Yapılmakta olan Klinker üretim hattının kapasite artırımına yönelik faaliyetin çimento üretimine ilişkin asıl işle ilgili ve uzmanlık gerektiren bir iş olduğu ortadadır. Ancak … çimento San AŞ’ne ait ana sözleşme dosya içerisinde bulunmadığından … makine ve fabrika kurulumunun anılan şirketin faaliyet alanı içinde kalıp kalmadığı anlaşılamamaktadır.
Yapılacak iş: Davalı … Çimento AŞ’ne ait ana sözleşmenin getirtilerek … fabrika ve makine kurulum işinin faaliyet alanı içinde bulup bulunmadığına bakılarak, ana sözleşmede şirketin faaliyet alanı içinde fabrika ve makine kurulumu varsa, … Çimento AŞ’ne asıl işveren olarak % 20 kusur veren 08.11.2010 tarihli kusur bilirkişi raporu ve kusur dağılımı olaya uygun düştüğünden tazminatların belirlenmesinde hükme esas alınmak, aksi durumda yani şirketin faaliyet alanı içinde … fabrika ve makine kurulumu yoksa şimdiki gibi ihale makamı kabul edilerek sonuca gitmekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde ve eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı ile davalı … vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davacı ve davalılardan YDA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. Yararına takdir edilen 990.00 TL. duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, temyiz harcının istek halinde davacı ile davalılardan YDA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’ye iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden … … Mak. İm. Man. San. Tic. AŞ.’ye yükletilmesine,21.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.