YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/15724
KARAR NO : 2013/20994
KARAR TARİHİ : 18.11.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalı Kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin iptaliyle borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, sigortalı olarak çalıştırılan üç emekli mühendisin her ay fiilen 30 gün çalıştıkları halde eksik gün üzerinden bildirim yapıldığı gerekçesiyle Kurumca re’sen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammından davacı şirketin sorumlu olmadığının (borcu bulunmadığının) tespiti ve bu nedenle davacı şirkete gönderilen 2008/12596 nolu ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79 ve (5510 sayılı Yasanın 86 ) maddesidir.
İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma vermekle ve Kurumca istenilmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür. İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin bu fıkrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait iş yerinden Kuruma verilmesinden işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır.
Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca re’sen tahakkuk ettirilerek 80 inci madde hükümlerine göre tahsil olunur. Uygulamanın usul ve esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
Fiilen veya iş yeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edilen sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca resen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir.
İşveren, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz tahsilatı, durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili mahkemeye başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması prim borcunun tahsil ve takibini durdurmaz.
Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde 80 inci maddenin prim borcuna ilişkin hükmü uygulanır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Türkiye … İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) sahibi bulunduğu trafo merkezlerinin güvenlik hariç işletilmesi işini 3’er yıllık dönemler halinde ihaleye çıkarma kararı aldığı, bu kapsamda Gaziantep12.iletim Tesis İşletme Grup Müdürlüğü 4-5 trafo merkezinden oluşan grupları ihaleye çıkardığı, ihaleyi davacı şirketin kazandığı, ihale makamı olan … 12. İletim Tesis İşletme Grup Müdürlüğünden alınan 22/05/2007 tarihli yazı üzerine kayıtlar üzerinde yapılan tetkiklerde, emekli olarak çalıştırılan 3 mühendisin her ay 30 gün çalıştığı halde eksik gün üzerinden bildirimde bulunulduğunun tespit edildiği, bunun üzerine Kurumca söz konusu sigortalılara ilişkin ek aylık sosyal güvenlik destek prim bordrolarının düzenlenerek bir ay içerisinde Kuruma verilmesi için davacı şirkete yazı gönderildiği, bu yazının hangi tarihte tebliğ edildiğinin dosya kapsamından anlaşılmadığı, davacı şirketin bu duruma 07/02/2008 tarihli dilekçe ile itiraz ettiği, bu itiraz üzerine Kurum tarafından kayıtların tekrar incelendiği, herhangi bir hatanın bulunmadığının belirlendiği ve bu hususunda davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı tarafından ek aylık sosyal güvenlik destek prim bordrolarının yasal süresi içinde düzenlenip verilmemesi üzerine Kurum tarafından 506 sayılı Yasanın 79. maddesi gereğince resen 3.038,32 TL prim ve 1.107,82 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 4.146,14 TL tahakkuk ettirildiği, borcun ödenmemesi üzerine davacı hakkında icra takibine geçildiği, söz konusu borç için ödeme emri düzenlendiği ve ödeme emrinin 21/04/2008 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, davacının gösterdiği tanıklar, grup mühendislerinin ayda 1-2 kere geldiklerini, kontrolleri yapıp raporları tutup gittiklerini beyan ettikleri, üç emekli mühendisten … Karatay’ın 2006/10-2007/2, …’in 2005/11-2006/3. ve …’ün ise, 2006/4-9. aylar arasında eksik gün bildiriminin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan Kurumca re’sen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının hangi tarihte davacı şirkete tebliğ edildiği, davacının buna itiraz edip etmediği, itiraz edilmişse komisyon kararı verilip verilmediği, komisyon kararı varsa davacıya tebliğ edilip edilmediği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.
506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine dayalı olarak Kurumca yapılan prim ve gecikme zammı tahakkuku işleminin hukuka uygun olup olmadığının mahkemece değerlendirilebilmesi için sigortalıların dava konusu işyerinde çalıştığı halde çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin yada eksik bildirildiğinin yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmesi gerekir. Mahkemece yapılacak yargılama sonunda; sigortalıların çalışması fiilen veya iş yeri kayıtlarından ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden tereddüte yer bırakmayacak biçimde belirlenemez ise Kurumun prim tahakkuku işlemi hukuki dayanaktan yoksun hale geleceğinden Kurumca resen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammından davacı şirketin sorumlu olmadığına karar verilmelidir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 3 emekli mühendisin toplam olarak 2006/10. ay ile 2007/2. aylar arasındaki dönemde her 30 gün süreyle çalışıp çalışmadığı noktasında çıkmaktadır.
Somut olayda, Kurumca resen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının hangi tarihte davacı şirkete tebliğ edildiği, davacının buna itiraz edip etmediği, itiraz edilmişse komisyon kararı verilip verilmediği, komisyon kararı varsa davacıya tebliğ edilip edilmediği edilmiş ise, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun araştırılmadığı, öte yandan dava sigortalıların hak alanını ilgilendirdiği halde bunların davaya dahil edilmedikleri, sigortalıların çalıştığı işyerlerinden dönem bordrolarının getirtilmediği, bordro tanıklarının tespit edilip dinlenmediği ve böylece yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde sigortalıların çalışmalarının tam olup olmadığının belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş,
1- Öncelikle Kurumca resen tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının hangi tarihte davacı şirkete tebliğ edildiği, davacının buna itiraz edip etmediği, itiraz edilmişse komisyon kararı verilip verilmediği, komisyon kararı varsa davacıya tebliğ edilip edilmediği edilmiş ise, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunu belirlemek,
2- Yukarıda belirtilen prosedüre uyulmamış yada davacı şirket bunun sonucunu beklemeden doğrudan dava açmış ise, dava mühendislerin hak alanını ilgilendirdiğinden isimleri geçen mühendisleri davaya davalı olarak dahil edip taraf haline getirerek beyanlarını almak, her mühendisin ayrı ayrı çalıştıkları davacı şirkete ait işyerlerinden uyuşmazlık konusu dönemi (her birinin kendi dönemini) kapsayacak şekilde dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek ve araştırma genişletilerek davacı şirkete ait işyerlerinde ayda 30 gün üzerinden çalışıp çalışmadıklarını belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.