YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1803
KARAR NO : 2012/4657
KARAR TARİHİ : 26.03.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01/04/1996- 30/04/2005 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere,temyiz edenin sıfatına hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava,davacının prim kesintisine göre 1.4.1996 tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ve 6111 sayılı Yasadan yararlandırılması istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne davacının 1.4.1996-31.12.1996,1.4.1998-30.3.2004,1.1.2005-30.4.2005 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ve 6111 sayılı Yasadan kapsamında prim borçlarının yapılandırılmasına karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, birkaç yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden davacının Tarım … tescilinin 1.4.2004 tarihinde olduğu,pirim kesintilerinin 29.3.1996,2002,2003,2004 ve 2005 tarihlerinde yapıldığı,yine 1998,1999,2000 ve 2001 tarihlerinde ürün tesliminin bulunduğu,ziraat odası kaydının olmadığı,6111 sayılı Yapılandırma Yasasından yararlandırılması konusunda davalı kuruma 30.5.2011 tarihinde başvurusunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda davacının kesinti ve ürün teslimine göre 1.4.1996 tarihinden tescil tarihi olan 1.4.2004 tarihine kadar Tarım … sigortalılığı koşullarını taşıdığı anlaşılmakla birlikte hükmün davacı tarafından temyiz edilmediği hususuda gözetilerek 1.4.1996-31.12.1996,1.4.1998-30.3.2004 tarihleri arasındaki tespit hükmü doğru olmakla berabar yanlış değerlendirme ile tescil tarihinden sonraki döneme dair 1.1.2005-30.4.2005 tarihleri arasında tespit kararı verilmesi hatalıdır.
Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin tamamen silinmesine yerine
“1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 1.4.1996-31.12.1996,1.4.1998-30.3.2004 tarihleri arasında Tarım … sigortalılığının tespitine,prim tahsili sırasında davacının 6111 sayılı yasadan yararlandırılmasına, fazla istemin reddine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 26/03/2012 gününde oybirliği ile karar verildi.