YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/19907
KARAR NO : 2012/21922
KARAR TARİHİ : 03.12.2012
MAHKEMESİ :… Mahkemesi
Davacı, 28/04/1995-01/10/2001 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine
Dava davacının, 28/04/1995-01/10/2001 tarihleri arası 2926 Sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile prim borçlarında ödeme kolaylığı sağlayan 5763 sayılı Yasadan faydalanması istemine istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01/05/1995-01/10/2001 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de hüküm dosya kapsamındaki belgelere uygun bulunmamaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasa’da, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasa’nın 10.maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasa’nın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin bir-iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Somut olayda, davacının 01/09/2001 tarihinde tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği, yargılama sırasında ödeme kolaylığından faydalanması amacıyla mahkeme tarafından yazılan yazıya istinaden Kurum tarafından tescilin geçici olarak 01/05/1995 tarihine çekildiği, 09/08/1989 tarihinde ziraat odası kaydının başladığı, muhtar tutanağında tarımla uğraştığının belirtildiği, adına kayıtlı 8 dekar taşınmaz bulunduğu, dosyaya fotokopisi sunulan Nisan/1995 tarihli mal teslim pusulalarında prim kesintisi yapılıp yapılmadığının belli olmadığı, ayrıca bu belgelerle daha sonra aslı olduğu iddia edilerek sunulan belgelerin birbinden farklı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacının teslim ettiği ürünlerden prim kesintisi yapılıp yapılmadığı tereddütsüz bir şekilde tespit edilmeden, belge asılları getirtilip incelenmeden ve yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan davacının 01/05/1995-01/10/2001 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.