YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/50
KARAR NO : 2012/1098
KARAR TARİHİ : 06.02.2012
MAHKEMESİ : … 1. Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanun’dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Davacı, 2926 Sayılı Yasaya göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini ve 6111 sayılı Yasanın öngördüğü ödeme kolaylığından yararlandırılmayı istemiştir.
Mahkemece tespite ve davacının prim borçlarının 6111 sayılı Yasa kapsamında yapılandırılmasına karar verilmiş ise de hüküm dosya kapsamındaki belgelere uygun bulunmamaktadır.
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden davacının Tarım Bağ-Kur tescilinin olmadığı,prim kesintilerinin 28.4.1997,2003,2004 yıllarında olduğu,yine 1995-2005 tarihleri arasında Tekel’e ürün teslim ettiği,ziraat odası kaydının 1.1.1990-8.9.2008 tarihleri arasında bulunduğu,ve kooperatif kaydının olmadığı 1984 ve 2003 tarihinde edindiği taşınmazlarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, birkaç yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Somut olayda mahkemece,davacının prim kesintisine göre 01/05/1997-31/12/1997, 01/06/2003-31/12/2004 tarihleri arasındaki dönem bakımından tespit kararı verilmesi doğru ise de yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan prim kesintisinin ve ürün tesliminin olmadığı dönemi de kapsar şekilde 1.5.1997-8.9.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılması gereken iş davacının prim kesintisinin ve ürün tesliminin olmadığı tarihlerde tarımsal faaliyetinin yukarıda açıklandığı üzere ayrıntılı şekilde araştırmak,bu araştırma neticesinde davacının tarımsal faaliyeti hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ispatlanırsa şimdiki gibi karar vermek aksi takdirde sadece kesintisinin ve ürün tesliminin olduğu 01/05/1997 – 31/12/1997, 01/06/2003 -31/12/2004 tarihleri arasındaki dönem bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar vermektir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06/02/2012 oybirliğiyle karar verildi.