YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/10743
KARAR NO : 2013/15569
KARAR TARİHİ : 10.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01/05/1997-08/10/2010 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitiyle, 6111 sayılı Yasa’dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere , hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.
2- Davacı, 01/05/1997-08/10/2010 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ve 6111 sayılı Yasa’dan yararlandırılması istemiştir.
Mahkemece bozma kararına uyalarak yapılan yargılama sonucunda davacının 01/01/1999-31/05/2000 ve 01/01/2002-07/10/2010 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, 01/05/1997-31/12/1998, 01/06/2000-31/12/2001 ve 08/10/2010 tarihleri arasındaki dönemler yönünden tescil talebinin idari kararla kabul edildiğinden bu dönemler yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davacının Tarım … sigortalısı sayılması gereken sürelerdeki prim borçları için 6111 sayılı Yasa’dan faydalandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 08/10/2010 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalısı olarak tescil edildiği, dava devam ederken yürürlüğe giren 6270 sayılı Yasa’nın 13. Maddesi uyarınca kurumun davacının 01/05/1997-31/12/1998, 01/06/2000-31/12/2001 tarihleri arasında ve 08/10/2010 tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olarak kabul ettiği, davacının teslim ettiği ürünlerden 1995 yılı 6. Ayda ve bunu takip eden 1997,1998,2000,2001 yıllarında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da, 506 sayılı Yasa’nın 79. Maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. Maddede belirilen süre içinde kayıt ve tescillerin yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarih takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasa’nın10. Maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinin tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, … ‘un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarih izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasa’nın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatifi kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyetin ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arz ettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Somut olayda, davacının 01/01/1999-31/05/2000 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine ve 01/05/1997-31/12/1998, 01/06/2000-31/12/2001 ve 08/10/2010 tarihleri arasında dönemler yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunup bulunmadığı araştırılmadan 01/01/2002-07/10/2010 tarihleri arasındaki döneme yönelik talep yönünden tespiti karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş, 2001 yılından sonra ürün teslimi ve prim kesintisi bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunmaması halinde 01/01/2002-07/10/2010 tarihleri arasındaki talebi reddetmek, bulunması halinde ise, yukarıda belirtilen ilkeler ışığında davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmadır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.