YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/1265
KARAR NO : 2013/7615
KARAR TARİHİ : 16.04.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1993 yılından itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Davacı, 1993 yılından itibaren tarımsal faaliyetinin ve prim kesintisinin bulunduğu yıllarda 2926 Sayılı Yasaya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, davacının 01/11/1994-31/12/1994 ve 01/06/1996-31/12/2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya göre Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiş ise de, hüküm dosya kapsamındaki belgelere uygun bulunmamaktadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 14/09/1994 tarihinde ve bunu takip eden 1996-2001 yıllarında prim kesintisi yapıldığı, 2002 yılında ürün teslimi bulunduğu, Uşak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 31/07/2012 tarihli yazısı uyarınca davacının 20/06/2012 tarihli başvurusuna istinaden 6270 sayılı Yasa’nın 13. maddesi gereği 01/10/1994 tarihi itibariyle tescili yapılmış olup, 31/12/1994 tarihinde sigortalılığının durdurulduğu, 01/05/1998 tarihinde yeniden başlatılıp 31/12/1999 tarihinde son verildiğinin ve gelecek cevabi yazılara göre sigortalılık sürelerinin belirleneceğinin bildirildiği görülmektedir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Yapılacak iş, öncelikle davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalısı sayıldığı süreler kurumdan sorularak, 01/10/1994-31/12/1994 ve 01/05/1998-31/12/1999 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olarak kabul edilmiş ise; davacının 01/01/1995-30/04/1998 ve 01/01/2000-31/12/2002 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğuna karar vermek, Kurumca kabul edilen süreler farklı ise; tescilli olduğu için hukuki yarar bulunmayan dönemleri dışlayarak yukarıda belirtilen ilkeler ışığında davacının Tarım … sigortalısı olduğu dönemleri tespit etmekten ibarettir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 16/04/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.