YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/13400
KARAR NO : 2013/15216
KARAR TARİHİ : 05.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 27/10/1972 olarak tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının yurtdışında çalışmaya başladığı 27.10.1972 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile davacının yurt dışında geçen ve borçlanmak istediği 3600 günlük süreyi 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) bendi kapsamında borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının yurtdışında çalışmaya başladığı 27.10.1972 tarihinin ülkemizde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(b) kapsamında sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) kapsamında tespiti isteminin reddine, davacının Türk vatandaşlığından izinle çıktığı 03.01.2002 tarihine kadar Almanya’da geçen çalışma sürelerini borçlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.
3201 sayılı Kanun’un 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun ile değişik 5.maddesinin son fıkrasında “Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.” hükmü bulunmakta ise de 02.11.1984 tarihinde imzalanan ve 05.12.1984 tarihli 3241 sayılı Kanunla onaylanıp 01.04.1987 tarihinde yürürlüğe giren ve Anayasa’nın 90.maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe girmiş uluslararası sözleşme olarak 3201 sayılı Kanunun 5.maddesinden önce uygulanma önceliğine sahip bulunan 30 Nisan 1964 tarihli Türk Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Ek Sözleşmenin 29.maddesinin 4.bendi hükmü uyarınca yurtdışında ilk defa çalışmaya başlanılan tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Davacının yurtdışındaki çalışması işçi statüsünde olup 5510 sayılı Kanun’daki karşılığı 4/1-(a) bendidir ve sigortalılık başlangıç tarihi kavramı da bu sigortalılara özgüdür.
Davacının yurtdışında çalışmaya başladığı tarihin Türkiye’de Kanun’un 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü, borçlanılan sürenin de ülkemizde Kanun’un 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının kabulünü zorunlu kılmaz. 3201 sayılı Kanun’un 5.maddesinin 4.fıkrası ile Türkiye’de sigortalı çalışması bulunmayan kişilerin borçlanma yoluyla elde ettiği sigortalılık süresinin Kanun’un 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağı kabul edilmiştir.
Somut olayda, davacının yurt dışında çalışmaya başladığı 27.10.1972 tarihinin ülkemizde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) kapsamında sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti gerekirken 4/1-(b) kapsamında sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile yurt dışı borçlanmasının hangi sigortalılık statüsüne göre yapılacağının ve ne kadarlık süreyi kapsayacağının kararda belirtilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’un 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) Hüküm fıkrasının (2.) bendinde yazılı “4/1-(b)” ibaresinin silinerek hükümden çıkartılmasına ve yerine “4/1-(a)” ibaresinin yazılmasına,
2) Hüküm fıksarının (3.) bendinin tümüyle silinerek hükümden çıkartılmasına,
3) Hüküm fıkrasının 4.bendinin tümüyle silinerek yerine “3201 sayılı Kanun’un 1.maddesine göre davacının 18 yaşını ikmal ettikten sonra ve 03.01.2002 tarihine kadar yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen 3600 günlük süreyi 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(b) bendi kapsamında borçlanma hakkı bulunduğunun tespitine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 05.09.2013 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.