YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/7098
KARAR NO : 2019/7030
KARAR TARİHİ : 19.11.2019

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : İş Mahkemesi

A)Davacı İstemi;
Dava, davacının 08/08/2012 tarihinden primlerini ödediği son tarih olan 31/12/2015 tarihine kadar dönem arasında 5510 sayılı yasanın Ek-5 maddesi kapsamında sigortalı olduğunun tespiti, bu talebi kabul edilmediği takdirde davacının zorunlu sigortalı olarak kabul edildiği 08/08/2012-11/01/2013 tarihleri dışında kalan 11/01/2013 ile 31/12/2015 tarihleri arasında Ek-5 maddesi kapsamında sigortalı olduğunun tespiti, buna aykırı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
B) Davalı Cevabı; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi:
İlk Derece Mahkemesince; “…Davacının 08.08.2012 – 31.12.2013 tarihleri arasında 4/1-b sigortalısı kabul edilip edilmeyeceği hususunda; davacının … ziraat odasında 08.08.2012-11.01.2013 tarihleri arasında devam ettiği, davacı adına tapu sicil kaydında kayıtlı taşınmazın bulunmadığı, kanunla kurulu tarımsal kooperatiflerde kaydının bulunmadığı ve buralara fındık satmadığı ve Bağ-Kur tevkifatının bulunmadığı, zirai kredi kullanmadığı, kendi adına kayıtlı traktörün ve hayvanın bulunmadığı, jandarma tarafından yapılan araştırma sonucu düzenlenen tutanaklarda davacının 2012 yılına kadar kayınpederi …’a ait fındık bahçesinde fındık topladığı ve bu tarihten sonra kayınpederinin bahçesinde fındık toplamadığı, 2012 yılından sonra başkalarına ait fındık bahçesinde yevmiyeci olarak fındık topladığının tespit edildiği, köy muhtarının bildirimi ile tanık anlatımlarının da bu belgeleri doğruladığı ve davacının dava konusu dönemde kendi adına ve hesabına bağımsız tarımsal faaliyetin -fiili olarak tarımsal faaliyetinin- olmadığı, ziraat odası kaydının tek başına sigortalılık için yeterli olmadığı, kaydın bulunduğu dönemde fiilen tarımsal faaliyetin varlığı halinde 5510 sayılı Kanunun 4/l-b-4 ve 7/b maddesine göre sigortalı sayılması gerekmekte olduğu,buna göre davacının dava konusu dönemde fiilen kendi adına ve hesabına bağımsız tarımsal faaliyetinin olmaması nedeni ile 4/l-b-4 maddesi kapsamında zorunlu sigortalı sayılamayacağı ve aksi yöndeki kurum işleminin iptalinin gerektiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki tüm kayıt ve belgelerden davacının 4/1-b-4 kapsamındaki zorunlu sigortalılığın 08.08.2012 tarihinde sona erdiği, kurumca matbu olarak hazırlanan 08.08.2012 tarihli dilekçesi ile 5510 sayılı kanunun Ek 5 maddesine göre sigortalılığının başlatılması istenmiş olup, Kurumca davacının bu talebine istinaden 08.08.2012 tarihinden 31.12.2015 tarihine kadar primlerini düzenli ve kesintisiz olarak ödediği anlaşılmakla davacının bu dönemde Ek 5 madde kapsamında sigortalı sayılması ve aksi yöndeki kurum işleminin iptalinin gerektiği ” gerekçesiyle “1-Davanın KABULÜ ile 7240315635 bağ-kur numarasında kayıtlı davacı …’ın 08/08/2012 ile 31/12/2015 tarihleri arasında 5510 sayılı kanunun EK-5 maddesi kapsamında sigortalı olduğunun TESPİTİ ile, aksine Kurum işleminin İPTALİNE,” karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu ;
Davalı Kurum vekili; Ek 5 sigortalılığının isteğe bağlı değil süreksiz tarım işçilerine ilişkin bir sigortalılık olduğu, davacının ziraat oda kaydı olduğundan tarımla uğraştığı bu nedenle kurum işleminin yerinde olduğu ve re’ sen dikkate alınacak nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :
Bölge Adliye Mahkemesince; “dosya kapsamına göre ve ve özellikle davacının 08.08.2012-11.01.2013 tarihleri arasında tarımda kendi adına bağımsız çalışmasının bulunmadığı bir başka ifade ile bu tarihler arasında zorunlu tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılamayacağının anlaşılmasına göre,” davalı kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
E) Temyiz:
Davalı Kurum vekili; istinaf kanun yoluna başvurusundaki aynı gerekçelerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 08/08/2012 tarihli Tarım İşlerinde Hizmet Aktiyle Süreksiz Çalışanlara ait giriş bildirgesi ile aynı tarih itibariyle Ek-5 Tarım sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 2012/8. ay ila 2015/12. ay arasında 1224 gün Ek-5 Tarım sigortalısı olduğu, … Ziraat Odasınca davacının 20/05/2009 tarihinde başlayan kaydının 11/01/2013 tarihinde sona erdiğinin bildirilmesi üzerine davalı Kurumca davacının Ek-5 tarım sigortalılığının başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği, davacının 28/05/2009 tarihli bildirgesine istinaden 20/05/2009 tarihinden itibaren 5510 sayılı kanun 4/1-b bendinin 4. alt bendi uyarınca tarım bağ-kur sigortalılığının başlatıldığı, 11/01/2013 tarihine kadar sigortalılığının devam ettiği, … ili Bayrampaşa muhtarlığı cevabına göre davacının 2012 yılından beri … ilinde ikamet ettiği, zabıta araştırması ve davacı tanıklarınnı beyanlarına göre davacının 2012/8. aydan itibaren başkasına ait tarım işlerinde süreksiz çalıştığının bildirildiği, 25/02/2015- 19/04/2015 tarihleri arasında yurtdışında olduğu anlaşılmaktadır.
Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılığını düzenleyen 13.02.2011 gün ve 6111 sayılı Kanunun 51. maddesi ile eklenen 5510 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin dördüncü fıkrasında; “ Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar. Bunlar hakkında bu Kanunun kısa vadeli sigorta kolları bakımından yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası, uzun vadeli sigorta kolları yönünden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. ” düzenlemesi yer almaktadır. 6111 sayılı Kanunun 51. maddesi ile eklenen 5510 sayılı Kanuna Ek 5. madde, 6111 sayılı Kanunun 51. maddesi uyarınca 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Somut olayda, davacının tarım işlerinde süreksiz olarak çalışıp çalışmadığı yönünde eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, davacının vergi kayıtlarını istemek, güncel UYAP adresi … ili olarak göründüğünden ihtilaflı dönemdeki ikamet adresini ilgili Nüfus Müdürlüğü ile muhtarlıktan sorup tespit etmek, ihtilaflı dönemde ikamet ettiği adres/adreslerdeki yine ihtilaflı dönem muhtar ve azaları ile komşularının beyanlarına başvurarak davacının tarım işlerinde süreksiz olarak hizmet aktiyle çalışmasının olup olmadığını, varsa nerede ve kimin yanında çalıştığını yoksa Kurum değiştirmek amacıyla mı 5510 sayılı Yasanın Ek 5. maddesi kapsamında sigortalılık müracatında bulunduğu hususlarını açıklığa kavuşturmak, böylelikle sigortalılık koşulları oluşup oluşmadığını değerlendirmek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.
G)Sonuç :
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.