YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/13826
KARAR NO : 2012/6548
KARAR TARİHİ : 06.04.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının Dokuz Eylül Tıp Fakültesindeki ziyaretine mazeret bildirmeden gitmediği, savunmasında yetişemediğini ikrar etmesine karşılık günlük raporunda tüm ziyaretlerini gerçekleştirdiğini bildirerek yalan beyanda bulunduğu , çalışma saatlerinde başka yerde olduğunun anlaşılmaması için benzin fişinde 13.49 olan saati 18.49 olarak değiştirdiği, amiri tarafından gönderilen hedef realizasyon tablosunu belirten tarihte göndermediğinden yazılı ihtar cezaları aldığını ve iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece davalı Anonim şirkette geçerli olan disiplin hükümleri çerçevesinde fesih işleminin yetkili merci tarafından süresinde yapıldığı ancak fesih prosedürüne uyulmadığı, bölüm müdürünün aldığı ifadeden ayrı olarak evrakın personel müdürlüğüne gönderilmesi, davacının savunmaya davet edilmesi gerektiği halde savunma alınmadığı, personel müdürlüğünün yazılı görüşünün üst düzey yönetim onayına sunulması gerekirken personel yönetiminin yazılı görüşünün bulunmadığı için şekle uyulmadan yapılan feshin geçersiz olduğunu gerekçesi ile kabul kararı vermiştir.
Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda 06.12.2004- 20.120.2009 tarihleri arasında tıbbi tanıtım temsilcisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesi yöneticileri ve sorumlu olduğu yetkililere yanlış bilgi verme, işyeri kurallarını, çalışma disiplin talimatlarını ihlal etme şeklinde süreklilik kazanan davranışları nedeni ile 4857 sayılı İş Kanunu 17,18 maddeleri gereği geçerli nedenle feshedilmiştir. Davacının 09.10.2009 tarihinde Dokuz Eylül Tıp Fakültesindeki beş doktor ziyaretini yapmadığı halde günlük raporlamasında ziyareti gerçekleştirmiş gibi gösterdiği, amiri tarafından gönderilen hedef realizasyon tablosunu tanınan tarihe kadar doldurup göndermediği, çalışma saatlerinde başke yerde olduğunun anlaşılmaması için benzin fişindeki 13.49 olan saati 18.49 olarak değiştirdiği, işe girdiğinden beri üç kez hatalı kullanım nedeni ile trafik kazası yapması sonucunda ihtar cezaları aldığı dosyadaki bilgi ve belgelere göre sabittir. Davacı savunmalarında yetişemediği için doktor ziyaretini yapamadığını, benzin fişindeki saati değiştirmesinin ise hata olduğunu kabul ederek ikrarda bulunmuştur. Davacının eylemleri geçerli fesih nedenidir. Mahkemece fesih prosedürüne uyulmadığından kabul kararı verilmiş ise de salt fesih prosedürüne uyulmaması feshi geçersiz hale getirmez. Yanılgılı değerlendirme nedeni ile davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 62,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 06.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.