YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/15801
KARAR NO : 2012/8951
KARAR TARİHİ : 07.05.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından ücretinin indirilmesini kabul etmediği ve sendika temsilcisi olduğu için feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesini ve buna bağlı yirmidört aylık brüt ücreti tutarında tazminat ile boşta geçen süre ücretinin hüküm altına alınmasını istemiştir.
Davalı Sağlık Bakanlığı vekili, davacının alt işveren işçisi olduğunu belirterek davanın taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı … İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı duruşmalara katılmamış ve yazılı bir cevap da vermemiştir.
Mahkemece davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiği kabul edilerek feshin geçersizliğine işe başlatmama tazminatının davacının bir yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.
Karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun’un 25/II. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında hastane temizlik hizmetinin yapılması için sözleşme yapıldığı, davacı işçinin işvereni olan şirketin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği de dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının alt işveren işyerine işe iadesine karar verilmesi dosya içeriğine uygun olup, davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak ispat yükü kendisine düşen davacı tarafın iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini kanıtlayamadığı gözetilmeden işe başlatmama tazminatının davacının bir yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesi doğru görülmemiştir. Fesih nedenine ve davacının çalışma süresine göre söz konusu tazminatın davacının beş aylık ücreti tutarı olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.
Bunun yanısıra 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/j bendinde Genel Bütçeye dahil idarelerin yargı harçlarından muaf olacağı düzenlenmiştir. Davalı Sağlık Bakanlığı 492 sayılı Kanun’un 13/j maddesi gereğince harçtan muaf olduğu halde bu davalının sorumluluğunu gerektirecek ve açık olmayan şekilde oluşturulan hüküm fıkrası ile harca hükmedilmesi de doğru bulunmamıştır.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait işyerindeki işine İADESİNE,
3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak beş aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğacak olan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.200,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan harçlar hariç 112,25 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, davalı şirketin yaptığı yargılama gideri ile davalı Sağlık Bakanlığı’nın harçlar dışında yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 07.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.