YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/18764
KARAR NO : 2012/23652
KARAR TARİHİ : 19.10.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı işyerinde 19.03.2011 tarihinden fesih tarihi olan 28.10.2011 tarihine kadar çalıştığını, fesih sebebi olarak performans düşüklüğü gösterilmiş ise de asıl sebep 28.10.2011 tarihinde davacının birkaç arkadaşı ile birlikte davalıyı … Bölge Müdürlüğüne şikayet etmiş olmasından kaynaklandığını, fesih bildiriminin yazılı yapılmaması ve savunma alınmaması nedeniyle başka delil toplanmadan davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davacının davalı … tarafından işe alındığı, taşıdığı malların irsaliyesini … adına kestiği halde işyeri ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında … taşımacılık işçisi olarak gözüktüğünü, davalı işçileri ile … ve PTS işçilerinin aynı kişilerden emir ve talimat aldıklarını, tüm büro işlemlerinin … çalışanları tarafından yapıldığını, … ve PTS’nin kendilerine ait büro elemanı, yöneticisi ve ekipmanı bulunmadığını, davacının … yöneticilerinden emir ve talimat aldığını, …’a ait kamyonu kullandığını, bu nedenlerle feshin geçersizliğine ve müvekkilinin işe iade edilmesine, sosyal haklarının ödenmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalının adresinin İstanbul olması nedeniyle davaya bakmaya Kartal iş mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı ile … arasında hukuki ilişki bulunmadığını, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ayrıca işveren olduğu hususu açık olan …’a dava açmadığını ve dava açması için gerekli olan süreyi kaçırdığını, davalı ile … arasında iddia edildiği gibi asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, aralarında yapılan istisna akdi bulunduğunu, davacı üzerinde davalı …’ın yönetim yetkisi olmadığı gibi işin sevk ve idaresini bizzat … tarafından üstlenildiğini, davalı ile … birbirinden bağımsız iki şirket olduğunu bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davalı … A.Ş. vekilince yapılan yetki itirazının reddine, dosyada mevcut kayıt ve bilgilere göre davacının dahili davalı … Ltd. Şti.’ne ait işyerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığı, davalı … Taşımacılık A.Ş. nin taşımacılık ve nakliye üzerine faaliyet gösterdiği, bu maksatla satın aldığı tır filosunun bulunduğu, dahili davalı … Ltd. Şti.’nin nakliye işinde faaliyet göstermesine rağmen tüm araçların … Taşımacılık A.Ş.’ne ait olduğu, araçlarda … Taşımacılığın amblemi bulunduğu, ayrıca araç şoförlerine verilen kıyafetlerde de … logosu bulunduğu, bu araçların yakıtlarını … A.Ş.’nin garajı içinde bulunan tanklardan aldığı, araçların taşıma irsaliyesinde …’ın adını taşıyan irsaliyeler kullanıldığı, araçlarda çalışan şoförlerin emir ve talimatları …’ın baş şoförlerinden aldığı, … firması tarafından şoför alımında davalı …’ın baş şoförlerinin bulunduğu gözönüne alındığında davalı … A.Ş.’nin asıl işveren dahili davalı … Ltd. Şti.’nin ise alt işveren konumunda oldukları, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin de kanuna uygun olarak kurulduğu, muvazaaya dayanmadığı davanın mali sonuçlarından davalı … A.Ş. ile dahili davalı … Ltd.Şti.nin birlikte sorumlu oldukları davacının iş akdi … Ltd. Şti.’nce 26.10.2011 tarihli fesih bildirimine göre, davacının performans düşüklüğü gerekçesi ile feshedildiği ancak, işveren şoför olarak çalışan personelin performansının hangi kriterlere göre tespit edildiğine dair dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, fesihten önce davacının savunmasının alınmadığı gerekçesiyle davacının … Ltd. Şti. nezdindeki işine iadesine, iki şirket arasında alt işveren- asıl işveren ilişkisi bulunduğu dikkate alınarak işe iade kararının yasal sonuçlarından iki şirketin birlikte sorumluluğuna karar verilmiştir.
Karar, her iki taraf vekilince temyiz edilmiştir.
Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesi 4857 sayılı Kanun’un 17. maddesi gereğince işçilik hakları ödenerek feshedilmiştir. Fesih performans düşüklüğüne dayanarak yapılmış olup davacının fesihten önce savunması alınmamış, performans değerlendirmesinde hangi objektif kriterlerin uygulandığı dosyaya davalı tarafça sunulmamıştır. Bu nedenle iş sözleşmesinin feshi geçerli nedene dayanmamaktadır. Davacı her ne kadar Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında … firmasının işçisi olarak gözükmekte ise de davalı … ve dahili davalı … firmalarının ticaret sicilindeki adresleri ve … aynı kişilerdir. … firmasının kaşesinde yine bu ortak adres yazılıdır. Tanık beyanlarına göre … çalışanlarının kullandığı kamyonlar … Tic. A.Ş.’ne aittir. Emir ve talimatlar davalı … elemanları tarafından verilmektedir. … Taşımacalık Ltd. Şti. ve … Taşımacılık ve Lojistik A.Ş. nakliye işiyle uğraşmaktadır. Davalı … Taşımacılık ve Lojistik A.Ş. ile davalı … Taşımacılık Ltd. Şti. arasındaki ilişki muvazaalıdır. Asıl işveren … A.Ş.’dir. … Taşımacılık Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddi ile davacının asıl işveren … Taşımacılık ve Lojistik A.Ş. nezdindeki işine iadesi gerekirken mahkemece yazılı gerekçeyle … Ltd. Şti. nezdindeki işine iadeye karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20/3 maddesi gereğince hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmebsi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda belirtilen sebeplerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davalı … Taşımacılık Ambalaj Depolama Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine,
3-Davalı … Taşımacılık ve Lojistik Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın kabulüne,
4-Feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine,
5-Davacının yasal süresi içinde başvurduğu halde işe başlatılmaması halinde ödemesi gereken tazminat miktarının işçinin kıdemi ve fesih sebebi dikkate alınarak dört aylık ücreti tutarında belirlenmesine,
6-Davacı işçinin işe iadesi için işverene müraacatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aya kadar dolmuş bulunan ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tesbitine,
7-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
8-Davacının yapmış olduğu 159,20 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine, kesin olarak 19.10.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.