YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/28884
KARAR NO : 2013/22198
KARAR TARİHİ : 24.10.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının, davalı firmada sigortalı olarak ve belirsiz süreli iş akdi ile çalışmakta iken iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeksizin davalı tarafça feshedildiğini, fesih gerekçesinin yerinde olmadığını, salça bölümünde idari işler görevlisi olarak çalışan davacının yaptığı işin halen devam ettiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, feshin geçerli nedene dayandığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davalı şirket vekili tarafından ekonomik güçlük nedeniyle şirketin % 60’dan fazla paya sahip olan besicilik bölümündeki faaliyetlerinin sona erdirilmesi neticesinde şirketin salça işletmesinde yeniden yapılanmaya gidilmesi ve bir kısım personellerinin iş sözleşmelerinin sona erdirilmesi zorunlu hale geldiği iddia edilmiş ise de tanık beyanları dikkate alındığında işten çıkarma işleminin belli bir standarda uyularak yapılmadığı, işveren tarafından özel bir gerekçesi olmadan davacı ile beraber bir kısım işçilerin işine son verildiği, oysa ki aynı konumda olan başka işçilerin bir kısmının çalışmalarının salça bölümünde devam ettiği gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler, sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Somut olayda, salça fabrikası idari işler elemanı olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, işverenin besicilik ve et üretim faaliyetinin süresiz olarak durdurulması, bu elemanların atıl kalması, entegre olarak çalışan salça üretim işinde de tenkisata gidilmesinin zorunlu olması ve vasıflarına uygun iş bulunmaması üzerine yeniden yapılanma nedeniyle feshedilmiştir. Davalı vekili tarafından delil listesinde şirket kayıtları, bilirkişi incelemesine dayanılmış, tanık listesi sunulmuştur. Mahkemece fesih gerekçesine göre yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. İşverenin fesih bildiriminde ifade edilen yeniden yapılanma konusunda gerçekleştirilen yeni düzenlemelerin neler olduğuna ilişkin işletmesel karar getirtilmelidir. İşyerinin faaliyeti konusunda uzman bir kişi, mali müşavir ve bir işletme ekonomisti bilirkişiden oluşturulacak kurula yerinde inceleme yaptırılarak, gerek duyulursa keşif icra edilerek, savunmada belirtildiği şekilde besicilik ve et üretimi bölümünün kapatılıp kapatılmadığı, salça bölümünde ne tür bir tenkisata gidildiği belirlenmelidir. Ayrıca davacı … diğer çalışanların işyeri şahsi sicil dosyaları, görev tanımları ve çalıştıkları bölümleri gösteren kayıtlar ile fesihten önce ve sonrasını kapsayacak şekilde işçi alımı ve çıkarılmasını gösteren işyeri Sosyal Güvenlik Kurumu bildirgeleri de celbedilerek, bu kararın tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında tutarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığı, hangi bölümden kaç işçi çıkarıldığı, fesih öncesi ve sonrası yeni eleman alımı olup olmadığı, diğer taraftan davacının kıdemi, eğitim durumu ve diğer niteliklerine göre aynı veya başka bir birimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, somut olarak araştırılmalı, feshin belirtilen ilkelere göre geçerli nedene dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.