YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/30587
KARAR NO : 2013/23128
KARAR TARİHİ : 01.11.2013

MAHKEMESİ :… Mahkemesi

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 28.05.2002 tarihinde çalışmaya başlayıp, 2006 yılında tazminat ödenmek sureti ile çıkışının yapıldığını ve 2008 yılında tekrar çalışmaya başlayarak 27.10.2011 tarihinde kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek sureti ile geçerli bir sebep olmadan … sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkiline fesih bildirim suretinin de verilmeyerek … sözleşmesinin performans düşüklüğü sebebiyle feshedildiğinin sözlü olarak beyan edildiğini, oysa müvekkilinin … sözleşmesinin sendika üyesi olması ve sendikal faaliyette bulunması sebebi ile feshedildiğini, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığını ileri sürerek, feshin geçersizliğine ve … yerindeki işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat ve boşta geçen süre ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkili işyerinde 26.05.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, işyerinde uygulanan operatör performans değerlendirme sistemi verilerine göre, davacının 2011 yılı Ocak ayında kalite, performans ve verimliliğinde düşüş olduğunu, Şubat ayında ise kalite konusunda iyileşme göründüğünü ancak performans ve verimliliğinin ise beklentilerin altında olduğunun gözlendiğini, davacıya geri bildirim yapıldığını ve uyarıldığını, davacının 21.04.2011 tarihinde metot hatası yapması sebebiyle yüzotuz üründe hatalı üretime sebep olduğunu, davacının savunmasının da alındığını ve davacıya hatasıyla sebep olduğu olumsuzluklar ile ilgili 22.04.2011 tarihinde yazılı uyarı verildiğini ancak 26.10.2011 tarihinde üretim biriminin davacının %100 olması gereken performansının Eylül ayı için %53, Ekim ayı için %62 olarak gerçekleştiğini bildirmesi üzerine 27.10.2011 tarihinde, davacının performansının Eylül ve Ekim aylarında beklenenin altında olduğu saptandığından savunmasının talep edildiğini ancak, davacının savunma vermekten imtina ettiğini, davacının kalite problemlerine yol açarak işverene maddi olarak zarar vermesi, verimsiz ve performanssız çalışması sebebiyle … sözleşmesinin geçerli sebeplerle feshedildiğini, davacının sendika üyeliği ile … sözleşmesinin feshinin bir bağlantısının bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davalı işverence düzenlenen fesih bildiriminde fesih sebebi olarak davacının %100 olması gereken performansının Eylül ayı için %53, Ekim ayı için %62 olup, daha önce uyarılmış omasına rağmen ortalama olarak benzer işi görenlerden daha düşük performans ile çalışması olduğu gerekçesiyle … sözleşmesinin feshedildiği belirtilmiş ise de, davacının performansının bir önceki aydan daha yüksek olduğu tesbit olunup, daha önce çalıştığı ve performansının daha verimli olduğu başka bir bölümde çalışmaya yönlendirilmeden ve feshin son çare olma ilkesine uyulmadan doğrudan fesih yoluna gidildiği, davacının eşinin ve kız kardeşinin işyerinde Teksif Sendikası’nın faaliyetlerinde bulunması sebebiyle davacının eşinin faaliyete devam etmesi halinde kendisinin de işten çıkarılacağı konusunda işverence sözlü olarak uyarıldığının tanıklarca beyan edilmesinin karşında fesih sebeplerinin inandırıcı olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve işverence yapılan feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine, her ne kadar davacı tarafça sendikal tazminata karar verilmesi istenmiş ise de, davacının sendika üyeliğinin feshin yapıldığı 27.10.2013 tarihinde gerçekleşmiş olması karşısında davacı tarafça feshin sendikal sebeple yapıldığı ispatlanamadığından sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, mahkemece işverence yapılan feshin geçersizliğine karar verilmiş olması uygun olup, davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Davacının temyiz itirazına gelince;
4857 sayılı … Kanunu’nun 21. maddesinin 1. fıkrasında işe başlatmama tazminatının alt ve üst sınırları gösterilmiş olup, sözkonusu tazminatın belirtilen sınırlar arasında işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal sebeple yapılan fesihlerdir.
2821 sayılı Kanunun “sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre işveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz; beşinci fıkrasına göre işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, … saatleri dışında veya işverenin rızası ile … saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz. Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı … sözleşmesinin feshi halinde ise 4857 sayılı Kanun’un 18., 19., 20. ve 21. madde hükümleri uygulanır. Ancak, 4857 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat, işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.
Somut olayda her ne kadar davacının sendika üyeliğinin gerçekleştiği tarihte … sözleşmesi feshedilmiş ise de davacının sendika üyeliği için notere 20.10.2011 tarihinde başvurduğu görülmektedir. Öte yandan işyerinde sendika üyesi işçilerin işten çıkartıldıkları ve bu suretle işverenin işyerinde sendikal örgütlenmeyi engellediği, aynı işyerinden … sözleşmesi feshedilmiş olan başka işçilerin açtığı ve Yargıtay denetiminden de geçerek kesinleşen dava dosyaları içeriğine göre feshin sendikal sebebe dayandığı sabittir. Tüm bu olgular ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, davacının … sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğinin gözetilerek, işe başlatılmaması halinde 2821 sayılı Kanun’un 31. ve 6356 sayılı Kanun’un 25. maddesi uyarınca sendikal tazminata hükmedilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:Belirtilen sebeplerle 4857 sayılı … Kanunu’nun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın kabulü ile;
A-)İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,
B-)Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının, işçinin bir yıllık ücreti olarak belirlenmesine,
C-)Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan 112,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.320,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, kesin olarak 01.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.