YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/40633
KARAR NO : 2017/21880
KARAR TARİHİ : 16.10.2017
BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : … 9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : İŞE İADE
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 44. İş Mahkemesi
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin 17/07/2006 tarihinden iş akdinin feshedildiği 15/08/2016 tarihine kadar manav şefi olarak … Mağazacılık A.Ş. de çalıştığını, … Holding A.Ş. ye ait hiper ve süpermarketlerdeki ticaret faaliyetinin davalıya devrinden sonra da davalı şirket bünyesinde çalıştığını, … market personeline mobing uygulandığını, aynı anda iki dilekçe imzalattırılarak müvekkilinin tercihine bağlı olarak …, …- … veya … mağazalarından herhangi birine aktarılabileceği, kabul edilmemesi halinde kıdem ve ihbar tazminatlarının ödeneceğinin teklif edildiğini, … içi mağazalarında uygun bir yere aktarma imkanları var iken şehir dışındaki illerin şart koşulmasının hakkaniyetten uzak bir davranış olduğunu belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı cevabının özeti:
Davalı vekili; davacının iş akdinin şirket yönetimi tarafından alınan karar doğrultusunda çalıştığı mağazanın kapatılması sonucu geçerli nedenle feshedildiğini, mobing uygulamasının sözkonusu olmadığını, işe iade davası sonuçlarından yararlanmak için dava açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece; davacının çalıştığı … … Mini Mağazasının kapatılması kararının alındığı, davacının tercihine bağlı olarak …-…-…-…-…- … mağazalarının her hangi birinde mevcut görev ve tüm yan hakları korunarak istihdam edilebileceğinin bildirildiği, davacının bu teklifini kabul etmemesi nedeni ile kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenerek iş akdinin feshedildiği, davacının fesih bildirimini kabul ediyorum yazarak belgeyi imzaladığı, davacının beyanını içeren belgeyi irade fesadı ile imzaladığı yönünde dosyada delil olmadığı, davacı tanıklarının ifadelerinde mobing uygulandığı yönünde anlatım bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf:
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı istinaf yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince; Davacıyı feshe zorlamak amacıyla … merkezden uzak mağazaların yeni iş yeri olarak teklif edildiği, emsal nitelikteki dosyalarda mevcut delillere göre, … il merkezinde yer alan mağazalarda eleman açığı ve çalışma imkanının bulunduğu, davalının feshin geçerli nedene dayandığını ispat edemediği gerekçeleri ile davacının istinaf başvurusunun esas yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bölge Adliye Mahkemesince feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de: yapılan araştırma yetersizdir. Dosya içerisinde bulunan görev yeri teklifi yazısından davacının çalıştığı … … Mini Mağazasının kapatıldığı, davacıya …, … ve … mağazalarında mevcut görevi, ücret ve tüm yan hakları korunarak istihdam edilebileceğinin teklif edildiği, davacının teklifi kabul etmeyerek tazminatlarını alarak ayrılmak istediğini beyan ederek teklif yazısını imzaladığı, bunun neticesinde davacının sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek koşulu ile feshedildiği anlaşılmaktadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, … sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, hammadde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebepleridir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Davacının; … şehir merkezindeki mağazalarda istihdam edilme imkanı var iken şehir dışındaki mağazalarda istihdam edilmesine yönelik teklifin hakkaniyete aykırı olduğuna ilişkin iddiaları karşısında feshin son çare olması ilkesine uyulup uyulmadığının belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına gerekçe olarak belirttiği dosyaların davacılarının eldeki dosya davacısı ile aynı işi yapıp yapmadığı, fesih nedenlerinin aynı sebebe dayanıp dayanmadığı denetlenemediğinden emsal olarak değerlendirilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle Mahkemece, gerekirse alanında uzman bilirkişiden denetime elverişli rapor alınarak davacıya teklif edilebilecek bir başka iş olup olmadığı, davalıya ait … il merkezinde bulunan işyerlerine fesihten önceki ve sonraki 3 ay içinde davacının çalışabileceği nitelikte bir işe yeni işçi alınıp alınmadığı kesin olarak belirlenmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16/10/2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.