YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5512
KARAR NO : 2010/7912
KARAR TARİHİ : 04.05.2010

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 3.500 TL manevi tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı belediyenin tapu teslim töreninde davacıya tapu verildiği sırada izinsiz çekilen resminin yerel basında ve reklam panolarında siyasi amaçlarla izinsiz yayınlanması nedeniyle davacının özel yaşamına müdahale edilmesi suretiyle kişilik haklarının zarar gördüğünü belirterek 3.000 TL manevi tazminatın ve 500 TL haksız kazancın davalıdan tahsili ile fotoğrafların ilgili yerlerden kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevabında, tapu dağıtım töreni sırasında kamuya açık alanda, davacının bilerek ve isteyerek resminin çekildiğini, kişilik haklarına aykırı olarak resmin kullanılmadığını, toplumu bilgilendirmek için reklam panolarına asıldığını bu nedenle tazminatı gerektirir bir durum olmadığını ve resimleri kaldırdıklarını beyan etmiştir.
Mahkemece; davalı … tarafından çekilen resmin kullanılmasının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu”nun 86/2.maddesinde açıklanan istisnalardan sayılıp, ayrıca resmin sahibinin izni ve muvafakatının alınmasına gerek olmadığını, davalının asıl amacının mülkiyet sorununu çözmek ve bunu kamu hizmeti olarak duyurmaya yönelik olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dosya kapsamına göre ve davacı vekili tarafından alınan tespit raporuna göre davalı belediyenin 17.12.2007 tarihinde düzenlediği tapu teslim töreninde davacıya tapu verildiği sırada çekilen resmin, belediyenin tanıtımı ile birlikte reklam panolarında yer aldığı anlaşılmaktadır.
Kişilik hakları zarar gören kişi TMK’nun 24. ve BK.nun 49.maddeleri gereğince manevi tazminat talebinde bulunabilir.
Kişilik hakları, şahsa sıkı sıkıya bağlı, devredilemeyen ve vazgeçilemeyen haklar olup, hayat, beden ve ruh tamlığı, düşünce ve çalışma özgürlüğü, şeref,haysiyet, ad ve resim üzerindeki haklar olarak sayılabilir ve bu sayılanlarla da sınırlı değildir. Resim ve portreler bir kimsenin dış görünüşünü, o insanı tanımaya imkan verecek biçimde yansıtan nesnedir. Bir kimse, dış görüntüsü üzerinde hak sahibidir. Resim üzerindeki kişilik hakkı Medeni Hukuk yönünden korunduğu gibi 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5680 sayılı Basın Kanunu ile de özel düzenlemeler getirilmiştir. Bir kimsenin izni olmadan resminin yayınlanamayacağı genel kuraldır.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 86.maddesi, eser niteliğinde olmasalar dahi resim ve portrelerin tasvir edilen kişilerin muvafakatı alınmaksızın teşhir veya başka şekillerde umuma arz edilemeyeceğini öngörmektedir. Bu hükümdeki “resim ve portreler” ibaresi; fotoğrafları, çeşitli tekniklerle yapılmış portreleri, tek başına veya topluluk içinde bulunurken çekilmiş resimleri ifade etmektedir. Bütün bunların izinsiz olarak teşhiri veya umuma arz edilmesi ya da örneğin bir ilanla vitrinde vs. kullanılması, anılan hükümle yasaklanmıştır.
Belirtilmelidir ki, yasanın bu hükmü ile korunan şey; resim,portre veya fotoğrafın “eser” niteliği değil, bunlarda tasvir olunan kimsenin kişilik hakkıdır (Prof Dr.Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, 1.Bası, Sf.274).
5846 sayılı kanunun 86/2.maddesinde belirtilen istisna ile “Tasvir edilen kimselerin iştirak ettiği geçit resmi veya resmi tören yahut genel toplantıları gösteren resimler” için muvafakatın alınmasının şart olmadığı açıklanmıştır.
Bu durumda, kişinin resminin her ne şekilde olursa olsun izinsiz olarak yayınlanması, hukuka uygunluk sebepleri bulunmadıkça, hukuka aykırıdır. Çünkü resmin izinsiz yayınlanması emredici nitelikte bir kuralla yasaklanmıştır. Kişinin, içinde bulunduğu fotoğrafda ayrıntı olarak yer alsa dahi resmin yayın ile umuma arz edilmesi “hakkın kötüye kullanılmasıdır (MK.md.2/2).”
Davada, 5846 sayılı Kanunun 86/2.maddesinde açıklanan istisnanın bulunmadığı anlaşıldığına göre, davacının fotoğrafının bulunduğu resmin izni olmadan yayınlanması kişilik haklarına saldırı niteliğinde bulunup, BK.nun 49.maddesi çerçevesinde manevi tazminat yükümlülüğünü gerektirir. Mahkemece, açıklanan yönler gözönünde tutularak, toplanan delilller çerçevesinde uygun miktarda manevi tazminata karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine ilişkin hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.