Yargıtay Kararı 3. Hukuk Dairesi 2012/14373 E. 2012/20430 K. 02.10.2012 T.
Yayınlanma Tarihi: 28.12.2023 17:17
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/14373
KARAR NO : 2012/20430
KARAR TARİHİ : 02.10.2012
MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.02.2011 gününden başlayarak aylık 7500 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece mahkemenin görevsizliği cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacılar vekili dilekçesi ile; davacılardan ...'in davaya konu taşınmazın %50 hissesini 14.02.2005 tarihinde, davacı ...'in ise diğer %50 hisseyi 07.04.2010 tarihinde satın aldığını; davalı kiracının, (eski malikin kiracısı olup) sadece davacı ...'e sembolik 4500 TL kira bedeli ödediğini, diğer hissedara bir ödemede bulunmadığını; 17.09.2010 tarihli ihtarname keşide ettiklerini ve 2010 yılı için hisseye düşen 40.000 TL kira parasının tarafına ödenmesini istediklerini; ancak, davalının buna yanaşmadığını ileri sürerek; aylık kira parasının, toptan eşya ve geçim endeksleri ve ekonomik esaslar nazara alınarak, 01.02.2011 tarihinden başlamak üzere, 7500 TL olarak tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen miktarın fahiş olduğunu, eski malik ile yapılan sözleşmede kira parasının yıllık 4000 ... olduğunu ve hususi şartlar bölümünde “Yıllık kira bedeli 4000 Dolar olup diğer yıllar için hiç bir artış yapılmayacaktır” hükmünün mevcut olduğunu, bu hüküm karşısında kira tesbit davasının açılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.Mahkemece, davanın kira uyarlama davası olduğu ve kira sözleşmesinde kararlaştırılan toplam kira müddeti ve bu süreye tekabül eden toplam kira bedeli dikkate alınarak, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.Davalı kiracı ile taşınmazın eski maliki arasında yapılan kira sözleşmesi 12.02.1993 başlangıç tarihli ve 5 yıl sürelidir. Sözleşmede bir senelik kira bedeli 4000 ... Doları olarak kararlaştırılmış, hususi şartlar bölümünde ise; “Yıllık kira bedeli 4000 Dolar olup, diğer yıllar için hiçbir artış yapılmayacaktır” hükmüne yer verilmiştir.Davacılar, dava konusu taşınmaza (14.02.2005 ve 07.04.2010 tarihlerinde) satın almak suretiyle malik olmuşlardır. Davalı kiracı ile eski malik arasında yapılan kira sözleşmesinin süresi yukarıda belirtildiği gibi 5 yıl olup, 12.02.1998 tarihinde sona ermiştir. Mecur, 6570 sayılı Yasaya tabi yerlerden olup, yasanın 11.maddesi gereğince yıldan yıla yenilenerek devam etmiştir. Davacılar ise, iş bu dava ile; en son 2010 yılı için ödenen (1/2 hisse için) 4500 TL’nin çok düşük olduğunu ileri sürerek 2011 yılı için kira parasının artırılarak tespitini istemişlerdir.Uyarlama istemi (kural olarak) uzun süreli kira sözleşmelerinde değişen yeni hal ve şartlar nedeniyle taraflar arasında kurulan dengenin bozulması durumunda söz konusu olur. Taraflar arasındaki geçerli olan kira sözleşmesi ise, yukarıda açıklandığı üzere (5 yıllık sözleşme süresi sona ermiş) yıldan yıla yenilenmektedir. İş bu davada davacılar; yenilenen dönem kira parasının artırılarak tespitini istemektedirler.O halde, dava; yeni hal ve şartlara sözleşmenin uyarlanması davası olmayıp, HUMK.nun 8.maddesinde anılan kira sözleşmesine dayanan yeni dönem kira parasının tespiti niteliğindedir.Mahkemece yapılacak iş; davalının eski kiracı olduğu gözetilerek 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre bilirkişi raporu alınarak, hak ve nesafet kuralları gereğince, yeni dönem kira parasını takdir etmek olmalıdır.Yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.