Yargıtay Kararı 3. Hukuk Dairesi 2012/20883 E. 2012/24569 K. 28.11.2012 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/20883
KARAR NO : 2012/24569
KARAR TARİHİ : 28.11.2012

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2011 gününden başlayarak yıllık net 75.000,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dilekçesinde, yıllık kira parasının 01.01.2011 tarihinden itibaren net 75.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 11.01.2012 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak hak ve nesafet kuralları kapsamında davanın kısmen kabulü ile dava konusu mecurun 01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık kira bedelinin 2.700 TL olarak tespitine karar verilmiş,hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı Yasanın 2 ve 3.Maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı Yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesini ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hakim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, kiralananın niteliklerine göre üç kişilik uzman bilirkişiler kurulu oluşturularak bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, resende emsal araştırılmalı, bilirkişilerce gerekli ölçüm ve inceleme yapılıp böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi (boş olarak) halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir. Bunun için, dava konusu yerin serbest koşullarda yeniden boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası bilirkişilerce usulünce saptanmalı, bilirkişi raporu mahkemece somut gerekçeler ışığında res’en değerlendirilmeli, buna göre hak ve nesafete uygun kira parası hakim tarafından saptanmalıdır. Bilirkişilerce bu belirleme yapılırken benzer yerlerin kira sözleşmeleri incelenmeli (re'sen emsal araştırması yapmak ya da taraflardan emsal göstermeleri istenmek suretiyle) dava konusu yerle ayrı ayrı karşılaştırılarak kira parasına etki eden hususlar üzerinde durulmalıdır.Somut olayda, usulüne uygun düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu yerin yeniden boş olarak kiraya verilmesi halinde nizalı dönem için aylık 2.700 TL, yıllık 32.400 TL ye kiraya verilebileceği gözetilerek hakkaniyete göre kira parası tespit edilebileceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Mahkeme tarafından da bilirkişi raporunda belirtilen aylık kira bedeline karar verilmiştir.
Davada tespiti istenilen dönem hak ve nesafet dönemi olup, mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek, bilirkişi raporunda, taşınmazın yeniden boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği bildirilen kira bedelinden uygun bir hak ve nesafet indirimi yapılarak kira parasının tespiti cihetine gidilmesi gerekirken, bilirkişi tarafından bildirilen miktardan indirim yapılmaksızın kira takdir edilmesi doğru görülmemiştir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.