Yargıtay Kararı 3. Hukuk Dairesi 2012/6078 E. 2012/10870 K. 24.04.2012 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/6078
KARAR NO : 2012/10870
KARAR TARİHİ : 24.04.2012

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde kira parasının 05.01.2010 gününden başlayarak 1 nolu dairenin aylık 5500 Dolar, 5 nolu dairenin aylık 4500 Dolar olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada, 01.05.2010 tarihinden itibaren 1 nolu dairenin aylık kirasının 5.500 Dolar, 5 nolu dairenin aylık kirasının ise 4.500 Dolar olarak tespitine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Mahkemece, 1 nolu dairenin aylık kirasının net 5.000 Dolar, 5 nolu dairenin ise aylık kirasının net 3.500 Dolar olarak tespitine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden taraflar arasındaki ilk kira ilişkisi, 01.10.2008 tarihli kira sözleşmesine dayanmakta ve tespiti istenilen dönem, 01.05.2010 tarihinden itibaren başlayan döneme ilişkin olduğundan, endeks tatbik edilmek suretiyle kira tespiti cihetine gidilecektir.Öyle ise mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek, bir önceki dönem kirasına endeks tatbik edilmek suretiyle kira tespiti cihetine gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
Kabule göre ise, taraflar arasındaki kira ilişkisi, 01.10.2008 tarihli kira sözleşmesine dayanmakta olup, bu kira sözleşmesinde kira bedelinin “Dolar” olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır. Sözleşme ise, 6570 sayılı Kanunun 11.maddesi uyarınca yenilene gelmiştir.Borçlar Kanunu madde 83. f.2.uyarınca borcun yabancı para ile ödenmesinin kararlaştırılması halinde, kira parasının sözleşmeye uygun olarak yabancı para ile ödenmesi gerektiğinde şüphe yoktur.Ancak, yeni dönem kira parasının hakimce arttılarak tespitinin istenmesi halinde; 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında öngörüldüğü üzere kira süresi sona erdiğinden 6570 sayılı yasanın 11.maddesi uyarınca yenilenen dönemde kira sözleşmesinin diğer hükümlerinin yenilenmesine karşın, kira parasına ilişkin koşul yenilenmemekte ve kira parası belli olmayan bir sözleşme haline gelmektedir. Yeni dönem kira parasının tespiti anılan İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı gibi bir "sınırlama" dır. Yeni dönemde hakimin yaptığı sınırlama sonucunda belirlediği "ücret" unsuru ile kira sözleşmesinin yenilenmesi sağlanabilmektedir.
O halde, yeni dönemde kira parasının tespitinin istenilmesi halinde sözleşmedeki kiranın yabancı para ile ödenmesine ilişkin hükmün yenilendiği kabul edilemez. Bu nedenle hakim anılan İ.B.K.'da öngörülen sınırlamayı yaparken, (davalı kiracının bu yönde açık bir kabulü bulunmadığı sürece) Borçlar Kanununun 83/1.hükmü uyarınca kira parasını Türk Lirası olarak takdir etmek ve sözleşmede yer alan boşluğu ona göre doldurmak durumundadır.
Öyle ise mahkemece, davacının dilekçesinde dolar karşılığı Türk Lirası olarak kiranın tespitinin istendiği dikkat alınıp, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanlış gerekçeler ile dolar bazında kira parasının tespiti bozmayı gerektirmiştir.Diğer yandan, Yerleşik Yargıtay Kararları uyarınca kira parasının brüt olarak tespiti esas olup, hüküm de net kira bedeline karar verilmiş olması doğru değildir.Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.