YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2010/16593
KARAR NO : 2010/12682
KARAR TARİHİ : 29.06.2010

İzinsiz okul açmak suçundan sanık …’in, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 261/1. maddesi uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, bu cezasının 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun’un 6. maddesi gereğince ertelenmesine dair, Gebze 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04/06/2002 tarihli ve 2000/1017 esas, 2002/319 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, sanık tarafından vuku bulan arşiv kaydının silinmesi talebinin reddine ilişkin, aynı Mahkemenin 05/02/2010 tarihli ve 2000/1017 esas, 2002/319 sayılı kararma yönelik itirazın reddine ilişkin, Gebze Ağır Ceza Mahkemesinin 17/02/2010 tarihli ve 2010/83 müteferrik sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 12.05.2010 gün ve 30588 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03.06.2010 gün ve 127132 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
Tebliğnamede “Mülga 3682 Adli Sicil Kanunu’nun 8. maddesindeki, “Evvelce verilen ceza emsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkum olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet savcısının veya Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adli sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir”,
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun geçici 2. maddesindeki “(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihi itibarıyla bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar için bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Anayasanın 76 ncı maddesi ile özel kanun hükümleri saklıdır. (2) Birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veya ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esas alınarak, Anayasanın 76 ncı maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkumiyetler dışındaki kayıtlar için ilgilinin, Cumhuriyet Başsavcılığının veya Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince arşiv kaydının silinmesine karar verilir.”
Hükümleri birlikte değerlendirildiğinde sanığın izinsiz okul açmak suçundan dolayı Gebze 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 04/06/2002 tarihli ve 2000/1017 esas, 2002/319 sayılı kararı ile verilerek oluşturulan erteli ceza kaydıyla ilgili kanunun öngördüğü 5 yıllık sürenin dolduğu ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanununun geçici 2/2. maddesi gereğince arşiv kayıtlarının silinmesi mümkün olduğu cihetle itirazın kabulüne karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.
Gereği görüşüldü:
5352 sayılı Adli Sicil Yasasının geçici 2. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihi itibarıyla bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar için bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Anayasanın 76 ncı Maddesi ile özel kanun hükümleri saklıdır.” 2. fıkrasında ise “Birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanunun 8 inci Maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veya ertelenmiş olan hükmün esasen vâki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esas alınarak, Anayasanın 76 ncı Maddesi ve özel kanunlarda sayılan suç ve mahkûmiyetler dışındaki kayıtlar için ilgilinin, Cumhuriyet Başsavcılığının veya Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince arşiv kaydının silinmesine karar verilir.” Mülga 765 sayılı T.C.Y.’nın 95/2 maddesinde “Cürüm ile mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş sene içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyeti esasen vaki olmamış sayılır. Aksi takdirde her iki ceza ayrı ayrı tenfiz olunur.” T.C.Anayasasının 76/2 maddesinde ” En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmamış olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.” Mülga 3682 sayılı Adli Sicil Yasasının 8. maddesinde “Cezanın çekildiği veya ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren; a) Kabahatten mahkumiyet halinde, diğer bir cürüm veya kabahatten dolayı bir yıl içinde, b) Basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile beş yıldan fazla ağır hapis ve hapis cezasına mahkumiyetler on yıl içinde, c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkumiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde, d) (b) bendindeki suçlara mahkumiyetlerin; suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde, e) (c) bendindeki suçlara mahkumiyetlerin suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde, evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkum olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet savcısının veya Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adli sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir. Kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idari nitelikte cezaya dönüştürülen suçlarla ilgili bilgiler Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce resen adli sicil kayıtlarından çıkartılır.” hükümleri yer almaktadır.
İncelenen dosyada bulunan 26.1.2010 tarihli adli sicil belgesine göre, sanığın arşiv kaydına alınan hükümlülüğünün, izinsiz okul açma suçundan verilen erteli 6 ay hapis cezasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Sanığın arşiv kaydının silinmesine ilişkin isteğinin, adli sicil belgesinde yer alan mahkumiyetin, 1.6.2005 tarihinden önce işlenen suça ilişkin olması nedeniyle mülga 765 sayılı T.C.Y.’nın 95/2, mülga 3682 sayılı Adli Sicil Yasasının 8 ve 5352 sayılı Adli Sicil Yasasının geçici 2/2 maddeleri hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Mahkumiyet kararının verildiği 4.6.2002 tarihinden itibaren beş yıllık süre içerisinde sanığın başka bir suç işlemediği ve erteli mahkumiyetinin esasen vaki olmamış sayılması gerektiği görülmektedir. Suçun niteliği ve hükmedilen cezanın miktarı itibariyle de sanığın hükümlülüğü TC. Anayasasının 76. maddesi kapsamında bulunmamaktadır. Yapılan açıklamalar ışığında arşiv kaydının silinmesine karar verilmesi gerekirken, sanığın bu isteğinin Gebze 3. Asliye Ceza Mahkemesince kabul edilmemesi ve merciin asliye ceza mahkemesinin kararına yönelik itirazı reddetmesinin, hukuka aykırı olduğu açıktır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, izinsiz okul açma suçundan sanık … hakkında, Gebze Ağır Ceza Mahkemesince itiraz üzerine verilen 17.2.2010 gün ve 2010/83 D.İş sayılı kararın, 5271 sayılı Ceza Yargılama Yasasının 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı yasa maddesinin 4-a fıkrası gereğince sonraki işlemlerin itiraz merciince yerinde tamamlanmasına, 29.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.