YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/80
KARAR NO : 2023/491
KARAR TARİHİ : 23.01.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
Dairemizin, 24.10.2022 tarihli ve 2021/33116 Esas, 2022/20539 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.01.2023 tarihli ve KD-2019/14491 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan lehe itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, sanık hakkında kurulan hükümde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 30 uncu maddesi kapsamında yer alan hata hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle bozma ilamının kaldırılmasına ve sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi talebine ilişkindir.
II. GEREKÇE
5237 sayılı Kanun’un “Hata” başlıklı 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında ” … (4)İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz.” hükmü yer almaktadır. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 14.10.2022 tarih ve 2022/398 Esas, 2022/603 Kararında da açıklandığı üzere işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu konusunda kaçınılmaz bir hataya düşmüşse, diğer bir ifadeyle, eyleminin hukuka aykırı olmadığı, haksızlık oluşturmadığı, meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmişse ve bu yanılgısı içinde bulunduğu şartlar bakımından kaçınılmaz nitelikte ise artık cezalandırılmayacaktır. Hatanın kaçınılmaz olduğunun belirlenmesinde, kişinin bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, içinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları göz önünde bulundurulacaktır.
Bu açıklamalar karşısında, hayvancılıkla uğraşan sanığın bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları içerisinde çoban çalıştırmasının mutad olduğu ve bu sebeple işçi çalıştırma koşullarının neler olduğunu bilmediğinin kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğu, … uyruklu göçmeni kayıt dışı çalıştırdığının ve bu eylemin hukuken kabul görmez bir davranış olduğunun bilincinde olan sanığın bunun kanunda suç olarak tanımlandığını bilmemesinin ceza hukuku bakımından sorumluluğunda önem arzetmediği ve kaçınılmaz bir hata olarak görülemeyeceği, 5237 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinde düzenlenen hata koşullarının somut olayda oluşmadığı anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
III. KARAR
1.Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy çokluğuyla REDDİNE,
2. 5271 sayılı Kanun’un 308 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Dairemizin, 24.10.2022 tarihli ve 2021/33116 Esas, 2022/20539 Karar sayılı bozma kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
23.01.2023 tarihinde karar verildi.
(Muhalif ) (Muhalif )
KARŞI OY
Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, sanığın eyleminin göçmen kaçakçılığı suçunu oluşturup oluşturmadığı noktasındadır. TCK’nın 79. maddesinde düzenlenen göçmen kaçakçılığı suçunun fiili unsuru, bir yabancıyı ülkeye sokma veya ülkede kalmasına imkan sağlama ile Türk vatandaşı veya yabancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlama seçimlik hareketlerden oluşmaktadır.
Somut olayda sanık Türkiye’ye yasa dışı yollardan giriş yapmış olan … uyruklu … isimli kişiyi yanında 13 gün çoban olarak çalıştırdığını, daha sonra eylemin suç olabileceğini düşünerek işine son verdiğini beyan etmiştir.
… uyruklu … ise alınan beyanında; Türkiye’ye yasa dışı yollardan giriş yaptığını, sanığın yanında 13 gün çalıştığını daha sonra sanığın işine son verdiğini beyan etmiştir. …da yaşanan iç karışıklıklar ve ekonomik zorluklar nedeniyle bir çok … vatandaşı ülkemize yasa dışı yollardan giriş yaparak genellikle köylerde çobanlık yaparak geçimlerini sağlamaktadırlar. Köyde yaşayan ve çiftçilik işi ile geçimini sağlayan sanığın … uyruklu şahsın ülkeye girme eylemine herhangi bir iştirakı bulunmamaktadır. Ülkemize ne şekilde giriş yaptığını ve oturma veya çalışma izni olup olmadığını bilmeden yanında çalıştırmaya başlamıştır. … uyruklu şahsın çalıştırılmasının yasak olduğunu öğrenince de işine son verdiğini beyan etmiştir. Ayrıca sanığın … uyruklu şahsı 13 gün yanında çalıştırması nedeniyle ne şekilde maddi menfaat sağladığına yönelik olarak yerel mahkemece herhangi bir araştırma yapılmamış, bu husus yeterince açıklanıp tartışılmadan maddi menfaatin olduğu kabul edilerek mahkumiyet hükmü kurulmuştur.
… uyruklu kişilerin ülkemizde yaygın olarak köylerde çobanlık yapmaları, sanığın köyde yaşayan ve çifçilik işi ile uğraşan bir kişi olması, yanında çalıştırdığı … uyruklu kişinin yurda ne şekilde girdiğini, çalışma veya oturma izni olup olmadığını bilmediğini, yurda kaçak olarak girdiğini öğrenince de işine son verdiğini beyan etmesi, dosyada savunmasının aksine herhangi bir delil bulunmaması, olay nedeniyle ne şekilde maddi menfaat sağladığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmamış olması, suçun manevi unsur ve maddi menfaat unsurları yönüyle oluşmaması nedeniyle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03.01.2023 tarihli ve KD-2019/14491 sayılı itirazın kabulü gerektiği düşüncesiyle itirazın reddi yönündeki sayın çoğunluk görüşüne iştirak etmiyoruz.