YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/10576
KARAR NO : 2015/10989
KARAR TARİHİ : 08.10.2015

MAHKEMESİ : Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 24/06/2014
NUMARASI : 2013/1496-2014/1127

Davacı B.. B.. vekili Avukat Zeynep tarafından, davalı S.. T.. aleyhine 07/11/2013 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 24/06/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
Dava, yersiz ödemenin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, dava reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı B.. B.., davalının Diyarbakır Belediyesinden, B.. B.. Diyarbakır İl Müdürlüğüne atandığını, 5747 sayılı yasa uyarınca eski kurumundan aldığı maaş ile yeni maaşı arasındaki farkın kendisine fark tazminatı olarak ödendiğini ne var ki hesap hatası yapılması sonucu davalıya 2009 yılı Mayıs ayından 2013 yılı Haziran ayına kadar toplamda 21.513,18 TL fazladan ödeme yapıldığının anlaşıldığını bildirerek söz konusu tutarın ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödetilmesini istemiştir.
Davalı, idare tarafından hataen yapıldığı iddia edilen paranın ancak ödemenin yapıldığı günden itibaren 60 gün içinde geri istenebileceğini, Danıştayın emsal içtihatlarının bu yönde olduğunu, esasen kendisine yapılan ödemelerde bir hatada bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, idare tarafından yersiz olarak ödenen tutarların ancak ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içinde geri istenebileceği gerekçesiyle açılan davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Dava konusu alacak, davalıya fark tazminatı olarak ödenen tutarın hatalı hesaplanmasından kaynaklanan fazla ödemenin tahsiline ilişkindir.
Dava konusu fazla ödemenin idarenin bir şart tasarrufuna dayanmadığı, salt hatalı ödemeden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
TBK nın 77/1. maddesine göre, zenginleşen başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; TBK 79 ve 80. maddelerde “aynen geri verme ilkesi”ne göre düzenlenmiştir.
Sebepsiz zenginleşme, geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.
Borç olmayanı rızası ile ödeyen kimse yanlışlığa düştüğünü ispat ettiği takdirde ödediğini geri isteyebilir. Yanlışlık eda ile ilgili olup, edada bulunan da bağışlama irade ve arzusunun bulunmadığını gösteren bir yanılmadır.
HGK’nun 05/12/1984 tarih ve 1982/13-387 Esas 1984/997 Karar sayılı kararı ile herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemenin idare tarafından Borçlar Kanununun sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri istenebileceği açıklanmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 66. maddesinde sebepsiz zenginleşme davası için biri bir yıllık kısa, sübjektif ve nispi, diğeri on yıllık uzun, objektif ve mutlak olmak üzere iki ayrı zamanaşımı süresi öngürülmüştür. TBK nın 82. maddesinde 1 yıllık kısa süre, iki yıl olarak düzenlenmiştir. Bu süre, hak sahibi davacının, zenginleşmeyi geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Şu durumda, davalıya en son hataen ödemenin 2013 yılı Haziran ayında yapıldığı, davanında 2013 yılı Kasım ayında açıldığı anlaşıldığına göre, mahkemece işin esası incelenip tarafların gösterdiği tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi yerine davanın yersiz ödemenin yapıldığı günden itibaren 60 gün içinde açılmadığı gerekçesi ile zamanaşımından reddi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA 08/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.