YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1202
KARAR NO : 2021/7871
KARAR TARİHİ : 01.11.2021

MAHKEMESİ : Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ilk derece mahkemesinde görülen tasarrufun iptali davasında verilen davanın kabulüne ilişkin hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; istinaf isteminin kabulüne ilişkin kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı vekili; davalı … Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San. ve tic. Ltd. Şti’nin müvekkili bankadan aldığı kredi nedeniyle borçlu olduğunu, davalı şirketin borcunu ödememesi üzerine Denizli 2. İcra Müdürlüğünün 2016/1469 esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının borcun doğumundan sonra, takipten önce … plakalı aracı danışıklı olarak … Süt Ür. Gıd. M. Yem ve Teks. Ür. San ve Tic. Ltd. Şti’ne devrettiğini belirterek; Denizli 2. İcra müdürlüğünün 2016/1469 esas sayılı dosyasındaki asıl alacak ve fer’ileri ile sınırlı olmak üzere, davaya konu … plakalı aracın devrine ilişkin davalılar arasındaki tasarrufun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri; davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 321. ve devamı maddeleri gereğince esastan kabulüne, … plaka sayılı aracın davalı(borçlu) … Gıda ve İhtiyaç Maddeleri, San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı(üçüncü kişi) … Süt Ürünleri Gıd. Mamyem ve Teks. Ür. San. Tic. Ltd. Şti’ne devrine ilişkin Denizli 2. Noterliğinin 21/01/2014 düzenleme tarihli ve 01726 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile yapılan satış(devir/temlik) işleminin muvazaalı olduğunun tespitine ve davacı(alacaklı) …A.Ş’nin alacaklı sıfatıyla yer aldığı Denizli 2. İcra Müdürlüğü’nün 2016/1469 esas sayılı icra takip dosyasından doğan alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere, alacağının (asıl alacak ve ferilerinin) tamamını alabilmesine olanak sağlayacak ölçüde, davacı (alacaklı) …A.Ş’ne dava konusu araç üzerinde haciz ve satış isteyebilme yetkisi verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı … Süt Ürünleri Gıda Mamulleri Yemek ve Tekstil Ürünleri San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve hükmün HMK’nın 353/1-b,2 madde ve bendi uyarınca yeniden oluşturulmasına, davanın reddine, karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Bu tür davaların dinlenebilmesi için,davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278. maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.
Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince; borçlu ile alıcı davalı arasında akrabalık, tanışıklık, iş ortaklığı ilişkisi olduğunun ortaya konulup ispatlanamaması, ayrıca, borçlunun dayanıklı tüketim ve gıda toptancılığı alanında faaliyet göstermesine karşın 3. kişi davalının süt ve süt ürünleri pazarlaması işiyle iştigal etmesi, tasarruf öncesi borçlu ile davalı üçüncü kişi arasındaki ticari alış verişlerin düşük ölçekli olması, tasarruf tarihi itibariyle borçlunun ızrar kastının mevcut olmaması nedeniyle, İİK 280’inci maddesi şartlarının oluşmadığı görülmekle davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; lehine tasarrufta bulunulan 3.kişi … Süt Ürünleri Gıda Mamulleri Yemek ve Tekstil Ürünleri San.ve Tic.Ltd.Şti.nin süt mamulleri satış yerinde satışını yapmak üzere davalı borçlu … Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San.ve Tic.Ltd.Şti.nden farklı tarihlerde ticari emtia satın aldığı, davalılar arasında süregelen bir ticari ilişki olduğu belirtilmiş olup, aynı zamanda davalı şirketlerin gıda alanında ticari faaliyet gösterdikleri anlaşılmaktadır. Bu durum; İlk Derece Mahkemesinin de kabulündedir. Buna göre, borçlu ile tasarruf tarihinden önce ticari ilişkisi bulunan ve aynı alanda ticari faaliyet gösteren davalı 3.kişi şirketin İİK’nun 280/1 maddesi kapsamında, davalı borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastını bilen ya da bilmesi gereken kişilerden olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi’nin kararı kaldırılarak yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA; Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK’nın 373/2. maddesi uyarınca dosyanın kararı
veren Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 01/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.