YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/18262
KARAR NO : 2022/292
KARAR TARİHİ : 12.01.2022

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Hükmüne uyulan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 10/05/2018 tarih ve 2017/30 Esas, 2018/4912 Karar sayılı bozma ilamında özetle; davalı … A.Ş.’nin, davaya konu kazaya neden olan aracın İhtiyari Mali Mesuliyet (…) Sigortacısı olduğu, olay tarihi itibariyle davalı … A.Ş.’nin temin ettiği … poliçe limiti dahilinde manevi tazminat talebi yönünden sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiği ve davalı … Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Turz. ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. adına trafikte kayıtlı aracın dava dışı … Tic. ve San. A.Ş. kiralandığı, bu kira sözleşmesinin 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği hususları araştırılarak davalı … Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Turz. ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin işletenlik sıfatının devam edip etmediğinin tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine değinilmiştir.
Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda; somut olayda, her ne kadar davaya konu trafik kazasına karışan araç kayden davalı … Limited Şirketi adına kayıtlı ise de dosyada mübrez kiralama sözleşmesi ile aracın, davalı tarafından dava dışı şirkete kaza tarihinden önce kiralanmış olduğu, aracı dava dışı şirketin kendi nam ve hesabına kullandığı, bu durumda aracı işletenin dava dışı kiracı olduğu gerekçesiyle davalı … Limited Şirketi hakkında açılan davanın reddine, davacı … yararına 37.957,07 TL, davacı … yararına 33.153,41 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı … yönünden 25/04/2014 tarihinden itibaren, davalı … yönünden 24/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacı … yararına takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın, davacı … yararına takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın, davalı … ve davalı …’dan
müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı … yönünden manevi tazminat talebinin reddine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları reddedilmelidir.
2-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dosyanın kapsamından; zarara sebebiyet veren aracın trafikte davalı … Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Turizm ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu, davacı tarafın bu kaydı esas alarak davasını, işleten sıfatıyla anılan davalıya yönelttiği anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işleten sıfatının üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir kanun hükmü yoktur. İşleten sıfatı, trafik kaydı adına olan kişiden müddeti muhafaza kaydı ile satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreyle kiralanması, ariyeti veya rehni gibi hallerde kiracı ariyet veya rehin alan kişiye geçmiş olur. Bu bakımdan işletenliğin kayda aykırı olarak başkasına geçmiş bulunduğu her zaman ispatlanabilir. Fakat zarar gören kişi davasını açmadan önce işletenliğin trafik kaydında adı yazılı kişiden başkasına satış yoluyla bile olsa geçmiş olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü kılınamaz. Olağan olanı, husumetin trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesidir. Nitekim davacı taraf da mevcut kayda dayanarak işleten sıfatıyla … Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Turizm ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi aleyhine açmış ve onun işleten olmadığı ancak sunulan ve getirtilen delillerle belirlenmiştir. Davalı şirket aleyhine bu davanın açılmasında davacının bir kusuru bulunmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi üzerine bu davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bununla birlikte; davacılar vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesinde, davalı … Danışmanlık Tanıtım Organizasyon Turizm ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın husumet nedeniyle reddi nedeniyle nispi hesaplanan 8.172,15 TL vekalet ücreti yerine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen maktu vekalet ücretine karar verilmesini talebinin de dikkate alınması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan bu husus bozma sebebi ise de bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 8.bendindeki “8.172,15-TL” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine “2.725,00-TL” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 12/01/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.