YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/20750
KARAR NO : 2023/4437
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/985 E. 2021/754 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17 Hukuk Dairesi’nce mahkeme kararın bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; …’ne karşı açılan davanın yargı yolu nedeniyle reddine, Euro Sigorta’ya açılan davanın reddine, davalılar …, … Seyahat A.Ş, Groupama Sigorta A.Ş, Ergo Sigorta A.Ş. (HDI Sigorta A.Ş) ve …’e karşı açılan maddi tazminat davasının 2.474,30 TL yönünden kısmen kabulüne, 4.595,00 TL yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar …,… Seyahat A.Ş, …’ karşı açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacılar vekili, davalı … vekili ve davalı …Ş. (Euro Sigorta) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.09.2012 tarihinde davalılardan … yönetimindeki, diğer davalı …Ş’nin işleteni olduğu araç ile davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu, işleteni davalı … olan aracın çarpışmaları sonucu çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, davalı Karayollarının yol yapım çalışması sırasında gerekli işaretleri ve uyarıcı levhaları gerektiği gibi yerine koymadığından kusurlu bulunduğunu belirterek belirsiz alacak davası olarak açılan davada davacı … için 1.000,00 destekten yoksun kalma tazminatı, 15.000,00 TL manevi tazminat ve diğer davacılar için 10.000,00’er TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 06.01.2016 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini 7.069,25 TL’ye artırmıştır. Yargılama sırasında davacılardan …’ın 09.05.2014 tarihinde vefatı üzerine, mirasçısı olan diğer davacılar davayı takip etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; Belediye Başkanlığının araç sürücüsünün olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, tüm kusurun Karayolları ile … Seyahat A.Ş. otobüs sürücüsünde bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana geldiği mevkide 18.09.2012 tarihinde trafik işaretleme tutanağının düzenlenerek yolun tek yönlü olarak trafiğe kapatıldığını, davacı idareye kusur yöneltilmesini kabul etmemekle beraber yol yapım çalışmasının hizmet kusuru niteliğinde olduğundan davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
3. Davalı … vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana geldiği yerde … tarafından yol yapım çalışması yapıldığını, bu sırada gerekli önlemlerin alınmadığı gibi uyarıcı trafik işaretlerinin de kaza mahalline koyulmadığını, Karaçay Belediye Başkanlığı’nın araç sürücüsünün olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, tüm kusurun Karayolları ile … Seyahat firmasının otobüs sürücüsünde bulunduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
4. Davalı Euro Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davalılardan … Seyahat A.Ş nin maliki olduğu aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi ile 05.07.2012 -2013 tarihleri arasında davalı şirkete sigortalı olup, teminatın ölüm halinde kişi başına 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, söz konusu sigorta poliçesinin sigortalı araç içinde yolcu veya sürücüler için teminat veren bir can sigortası türü olduğunu bu hususun poliçe genel şartlarının A1 maddesinde belirtildiğini, teminat kapsamında olmak için davacının söz konusu araçta yolcu olması gerektiğini, davacıların murisi … ‘in belediyeye ait karşı taraf aracın yolcusu olduğun,u bu nedenle davalı şirketin söz konusu poliçeden dolayı davacılara karşı tazminat yükümlülüğünün bulunmadığını, teminatın sadece … Seyahat’e ait aracın yolcularını kapsadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
5. Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan … plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçede verilen teminatın şahıs başına 225.000,00 TL olduğunu, davacıların murisinin söz konusu araçta yolcu olmadığından poliçe teminat kapsamında olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
6. Davalı …Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalıya ait araç sürücüsünün olayda kusurlu bulunmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
7. Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu aracın davalı şirket nezdinde … poliçesi ile sigortalı olduğunu, kazada sigortalının kusurunun bulunmaması halinde davalının sorumluluğundan bahis olunamayacağını öncelikle bu hususun açığa kavuşturulması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemece, 05.04.2016 tarihli, 2014/877 esas 2016/305 karar sayılı kararı ile; Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, ceza yargılaması dosyası, dosyaya ekli poliçe örnekleri, kusura ilişkin bilirkişi raporları, tarafların sosyal-mali içtimai durum araştırma raporları ve diğer tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, 19.09.2012 günü davacı asilin Karaçay Belediye Başkanlığının işleteni ve müteveffa sürücü … … yönetimindeki … plaka sayılı araçta yolcu olarak bulunmakta iken, sürücüsü … ve işleteni … Seyahat .. A.Ş. olan … plaka sayılı aracın çarpışmaları neticesinde trafik kazası meydana geldiği, bu kaza sonucu davacıların murisi … Miran’ın vefat ettiği, dosyada bulunan kusura ilişkin raporlar, taraflara ilişkin sosyal-mali içtimai araştırma raporları, olayın oluş şekli nazara alınarak maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği gerekçesiyle
…’ne karşı açılan davanın yargı yolu nedeniyle reddine, Euro Sigorta’ya açılan davanın reddine, davalılar …, … Seyahat A.Ş, Groupama Sigorta A.Ş, Ergo Sigorta A.Ş. (HDI Sigorta A.Ş) ve …’e karşı açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 7.069,25 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline, davacı … yönünden 10.000 TL diğer davacılar yönünden 3.000,00’er TL manevi tazminatın davalılar …, … Seyahat A.Ş, …’den tahsiline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili, davalı … vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 27.05.2019 tarihli, 2016/14733 esas 2019/6838 karar sayılı kararıyla; davacılar vekilinin ve davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davalılar … ve … vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi, davalı … vekilinin ve davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yargılama sırasında davalı Ergo Sigorta AŞ. tarafından hesaplanan maddi tazminattan kusuru oranında 4.595,00 TL ödeme yapıldığı, Mahkemece yargılama aşamasında sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin davadan açıldıktan sonra fakat hükümden önce yapıldığı gözetilerek hükmedilen tazminattan mahsubu gerektiği, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2.maddesi gereğince davalı … vekili lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, …’ne karşı açılan davanın yargı yolu nedeniyle reddine, Euro Sigorta’ya açılan davanın reddine, davalılar …, … Seyahat A.Ş, Groupama Sigorta A.Ş, Ergo Sigorta A.Ş. (HDI Sigorta A.Ş) ve …’e karşı açılan maddi tazminat davasının 2.474,30 TL yönünden kısmen kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılardan tahsiline, 4.595,00 TL yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalılar …, … Seyahat A.Ş, …’ karşı açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı … için 10.000,00 TL diğer davacılar için 3.000,00 ‘er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline ne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı …Ş. (Euro Sigorta A.Ş.) vekili, davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili; …’nün de kazada kusurunun bulunduğu, davanın bu davalı yönünden de kabulü gerektiği, Euro Sigorta A.Ş.’nin ve Karaçay Belediye Başkanlığı yönünden de davanın kabulü gerektiği, manevi tazminat miktarının düşük olduğu, maddi tazminatın düşük belirlendiği ve re’sen gözönünde bulundurulacak nedenlerle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı …Ş. (Euro Sigorta A.Ş.) vekili; davanın reddine karar verilmesine rağmen vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3.Davalı … vekili; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, adam çalıştıranı, işleteni ve aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile sigortalayan sigortacısı olduğu araçların karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun’un) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun’un (1086 sayılı Kanun’un) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin, yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 üncü ve 66 ınci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 86, 88, 89, 90, 91 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1-Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2-Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekili, davalı …Ş. (Euro Sigorta A.Ş.) vekili, davalı … vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ve davalılar Euro Sigorta A.Ş. ve … yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.