YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/2116
KARAR NO : 2021/4299
KARAR TARİHİ : 07.07.2021

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne dair verilen kararın süresi içinde birleşen davada davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, 23.11.2010 günü davalı … Şti.’ye trafik sigortalı aracın içinde yolcu olan davacının diğer davalı … Şti. nezdinde trafik sigortalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen çift taraflı kazada yaralandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslahla talebini yükseltmiştir.
Birleştirilen 2013/24 esas sayılı dosyada davacı vekili, … plakalı minibüsün kaza tarihinde herhangi bir zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmadığını, sigorta poliçesinin olmaması halinde meydana gelen zararı davalı … Hesabının sigorta poliçesi gibi karşılama yükümlülüğüne sahip olduğunu belirterek 1.000,00 TL maddi tazminatın tahsilini istemiştir.
Asıl ve birleştirilen dosyalarda davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.
Yapılan yargılama sonucu asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine dair verilen hüküm, asıl/birleşen davada davacı vekili ve asıl davada davalı … Şti. vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 08.02.2018 gün ve 2017/1364 E. 2018/733 K. sayılı ilamı ile dava konusu aracın satış belgeleri, trafik kaydı, tüm poliçeleri ve varsa iptal zeyilleri, aracın mülkiyet değişikliğinin KTK’nin 94. maddesi uyarınca sigortacıya bildirilip bildirilmediği, anılan madde gereğince fesih sürecinin gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak, ZMMS sigortacısına usulüne uygun bildirim yapılmadığı halde aracın önceki sahibi tarafından yaptırılan zorunlu mali mesuliyet sigortası sözleşme hükümlerinin geçerli olacağı hususu gözetilmek suretiyle karar verilmek üzere bozulmuştur. Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan delillere göre; asıl davanın reddine, birleşen 2013/24 esas sayılı dosya yönünden davanın kabulü ile 68.391,00 TL tazminatın dava tarihi olan 05/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … Hesabından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesinde “Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren on beş gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden on beş gün sonrasına kadar geçerlidir.” hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda, davacı vekili, kaza tarihinde murisin içinde bulunduğu araca çarpan … plakalı karşı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası ile davalı … Şti. nezdinde sigortalı olduğu iddiası ile bu davalıya ve yolcu olduğu araç trafik sigortacısına dava açmış sonrasında ise birleşen dosya ile davasını karşı aracın trafik sigorta poliçesinin kaza tarihini kapsamadığı iddiası ile Güvence Hesabına da yöneltmiştir. Dairemiz bozma ilamı öncesinde mahkemece asıl davada davalı karşı trafik sigortacısı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şti. sorumlu tutulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda ise birleşen davalı … bakımından dava kabul edilmiş, asıl davadaki davalı … şirketleri yönünden dava reddedilmiştir.
Ne var ki, mahkemece, Dairemiz bozma ilamında işaret edilen araştırmalar yanlış plaka üzerinden yapılmış (dava konusu karşı araç 34 Z 0448 plaka sayılı araç iken yapılan araştırma … plaka sayılı araca yönelik) ve sigorta sözleşmesinin feshine ilişkin araştırma yapıldığı ancak geçerli sigorta poliçesi bulunamadığı, bu durumun mahkemenin 2014/534 Esas ve 2016/366 Karar sayılı ilamı ile de sabit olduğu ve dosyanın kesinleşmiş olduğu gerekçesi ile asıl dosya yönünden davanın reddine, geçerli bir poliçe bulunmaması sebebiyle Güvence Hesabına açılan birleşen 2013/24 Esas sayılı dosya yönünden ise ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece, yanlış plaka üzerinden yanlış bir sonuca ulaşıldığı gibi gerekçesinde işaret ettiği 2014/534 Esas ve 2016/366 Karar sayılı karar temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiştir. Söz konusu dosya ile eldeki davalı karşı trafik sigortacısı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şti. ile diğer davalı yolcu olunan araç trafik sigortacısı Ankara Anonim Türk Sigorta Şti.’ye karşı aynı araçta yaralanan diğer iki yolcu tarafından açılan cismani tazminat davası olup bilirkişi raporunda belirlenen tazminatın davalı … Şirketi’nden tahsiline, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın sürücüsünün kusursuz olması nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı … Şirketi vekilince temyiz edilmiştir. Dairemizin 2013/4395 E. sayılı ilamı ile anılan karar, davacı tarafın tüm temyiz itirazlarının reddi, davalı … Şti. vekilinin temyiz itirazları kabulü ile kaza tarihi itibarı ile geçerli bir trafik sigortası poliçesinin bulunup bulunmadığının, hangi poliçenin geçerli olduğu ve işletenin kim olduğu hususlarının araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş; bozma sonrasında davalı … Şirketi yönünden pasif husumetten dava reddedilmiş ise de tarafların hükmü temyiz etmemesi üzerine 09.01.2019 tarihinde temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiştir. Ayrıca, eldeki dava yönünden bakıldığında, dava konusu araç hakkında dava dışı Liberty Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen trafik sigorta poliçesi kaza tarihi olan 23.11.2010 tarihi itibariyle feshedilmemiş olduğundan söz konusu poliçe kaza tarihi itibariyle geçerli olmaya devam etmektedir. Tüm bu yönleri ile anılan dosya eldeki dosya için dayanak teşkil edemeyecektir.
Yine aynı kaza ile ilgili araçtaki diğer yolcu tarafından eldeki sigortacılar ile eldeki birleşen davalı … Hesabına karşı açılmış davada; sigorta şirketlerine açılan asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulü ile 49.531,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı …’ndan tahsiline karar verilmiş;
hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiş; Dairemizin 2015/9512 E. 2015/10075 K. sayılı bozma ilamı ile; “Somut olayda, dava konusu kazaya karışan 34 Z 0448 plakalı aracın maliki olan Arif Kamil Narin tarafından Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde 23.11.2009 başlangıç tarihli bir yıl geçerli trafik sigortası yaptırılmıştır. Daha sonra aracın …’na satılması nedeniyle yeni malik tarafından Liberty Sigorta A.Ş. nezdinde 07.01.2010 başlangıç tarihli ve bir yıl geçerli trafik sigortası yaptırılmıştır. Dava konusu araç daha sonra 24.09.2010 tarihinde …’a satılmış ve yeni malik tarafından herhangi bir trafik sigortası yaptırılmamıştır.
Aracı 24.09.2010 tarihinde en son malike satan … tarafından aracın devredildiği hususu Liberty Sigorta A.Ş’ye 26.11.2010 tarihinde bildirilmiş olup aynı gün poliçenin iptal edildiğine dair zeyilname düzenlenmiştir. Bu haliyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesi gereğince söz konusu trafik sigorta poliçesi fesih tarihi olan 26.11.2010 tarihinden itibaren on beş gün sonrasına kadar geçerli olmaya devam edecektir.
Dava konusu araç hakkında Liberty Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen trafik sigorta poliçesi kaza tarihi olan 23.11.2010 tarihi itibariyle feshedilmemiş olduğundan söz konusu poliçe kaza tarihi itibariyle geçerli olmaya devam etmektedir. Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğundan artık davalı …’nın sigortalı olan araç nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu nedenle mahkemece, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesi gereğince kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle sigortalı olduğu anlaşılmakla, birleştirilen dosya davalısı … yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi” doğru görülmeyerek bozulmuştur.
Aynı kaza ile ilgili olarak Dairemizin 2015/9512 E. 2015/10075 K. sayılı bozma ilamında da izah edildiği üzere; dava konusu araç hakkında dava dışı Liberty Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen trafik sigorta poliçesi kaza tarihi olan 23.11.2010 tarihi itibariyle feshedilmemiş olduğundan söz konusu poliçe kaza tarihi itibariyle geçerli olmaya devam etmektedir. Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğundan artık davalı …’nın sigortalı olan araç nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Açıklanan tüm hukuki ve maddi vakıalar karşısında; mahkemece, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesi gereğince kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle sigortalı olduğu anlaşılmakla, birleştirilen dosya davalısı … yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde birleşen davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
2-) Bozma neden ve şekline göre, birleşen davada davalı … vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı … vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 07/07/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.