YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/2334
KARAR NO : 2021/9757
KARAR TARİHİ : 06.12.2021

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı … Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
– K A R A R –
Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece hükmüne uyulan Dairemizin 15/04/2019 tarih, 2016/11855 Esas ve 2019/4705 Karar sayılı ilamında özetle; davacı … için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması; davacı …’in yeniden evlenip destek alma hakkının son bulduğu tarihten sonraki dönem için, desteğin babası olan davacı … ile desteğin muhtemel çocukları için ayıracağı payların, açıklanan ilkeler dairesinde belirlenmesi suretiyle, davacı … ve Veysel’in hak kazanabileceği tazminatların hesaplanması için, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gereğine değinilmiştir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davaya konu manevi tazminatlara ilişkin ilk hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına;…’ün vefatı nedeniyle, … ve …’in, … Sigorta ile … mirasçıları ve … şirketinin ve … Sigorta’nın sorumlu olduğu miktar ödendiğinden, bu davacıların Yadigar’ın ölümü nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine;…’ün vefatı nedeniyle eşi … için 202.614,36 TL’nin,… için 5.379,54 TL’nin, … için 6.389,35 TL’nin, … için 28.965,06 TL’nin davalı … Sigorta’dan dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline (sigorta limiti dahilinde), bu davacıların … mirasçıları, … Şirketi ve … Sigorta’nın
sorumluluğundaki (%15 kusura isabet eden zararı) tahsil ettikleri anlaşıldığından diğer davalılar hakkında ödeme nedeniyle davanın reddine; …’ün vefatı nedeniyle eşi …’in, … mirasçıları, … Sigorta ve … Lojistik Hizmetleri’nden yapılan ödemeler nedeniyle kusura isabet eden miktar için herhangi bir bakiye kalmadığından bu davalılar hakkındaki davanın reddine, eş … için … Sigorta’dan 140.423,65 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline (sigorta limiti dahilinde), …’ün ölümü nedeniyle baba … için … mirasçılarından verasetteki payları ile sınırlı olarak, … Sigorta ve … Lojistik Hizmetleri’nden müteselsilen ve müştereken %15 kusura isabet eden 16.620,85 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline (sigortadan limit dahilinde), …’ün ölümü nedeniyle babası … için, … Sigorta’dan kusura isabet eden 127.576,35 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı … Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına; daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin (faiz başlangıç tarihi, sıfat birleşmesi nedeniyle borcun sona ermesi) yeniden incelenmesinin mümkün olmamasına; destek…’ın bordrolu geliri üzerinden aktif dönem hesabının yapılmasında bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı … Sigorta A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Mahkeme ilk hükmünün davalı …Ş. ve davalı … Sigorta A.Ş. tarafından temyizi üzerine, davacı … için yeniden evlendiği tarihe kadar tazminatın hesaplanması ve davacı … bakımından da bozma ilamında belirtilen şekilde destek paylarının belirlenmesiyle hesaplama yapılması için rapor alınıp karar verilmesi gereğine vurgu yapılarak mahkeme ilk hükmü adı geçen davalılar yararına bozulmuştur. Bozmaya uyan mahkeme tarafından alınan 24/02/2020 tarihli aktüer raporu gereği hüküm tesis edilmiştir.
Mahkemenin temyize konu kararına esas aldığı aktüer raporunun, hiçbir yönden Dairemizin önceki bozma ilamında belirtilen hesap kriterlerini dikkate almadığı; davacı eş … 13/08/2018 tarihinde yeniden evlendiği ve bu tarihe kadar hesap yapılması gerektiği halde, muhtemel ömür süresi sonu olan 2057 yılına kadar hesap yapıldığı; önceki bozma ilamımızdaki destek paylarının belirlenmesine ilişkin usul dikkate alınmadan ve denetime imkan vermeyecek biçimde davacı … için (oğlu…’ın ölümünden dolayı) destek payları belirlenip tazminat hesabının yapıldığı görülmektedir. Dairemizin önceki bozma ilamındaki hususları karşılamayan, denetime imkan vermeyecek ve yetersiz şekilde düzenlenen bu rapor denetlenmeden karar verilmesi, eksik inceleme niteliğinde olup kararın bozulması gerekmiştir.
3-Dairemizin 15/04/2019 tarihli bozma ilamından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 20/05/2015 tarihli kök ve 26/01/2016 tarihli ek aktüer raporunda, 2015 yılı verilerine göre davacıların destekten yoksun kalma tazminatları hesaplanmış; davacı taraf, rapordaki bedeller üzerinden davasını ıslah etmiş; mahkemece, ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalı …Ş. ve davalı … Sigorta A.Ş’nin kararı temyizi üzerine, maddi tazminatın hesap biçiminin uygun bulunmadığı vurgulanarak karar adı geçen davalılar yararına bozulmuştur. Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; bozmadan önceki hükme esas alınan hesap raporundaki hataların düzeltilmesi için yeniden hesap raporu alınmış; davacılar için, 24/02/2020 tarihli rapor ile (2020 verileriyle hesaplama yapan) belirlenen tazminatlar hüküm altına alınmıştır.
Mahkeme ilk hükmünün sadece adı geçen davalılar lehine bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın, ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 20/05/2015 ve 26/01/2016 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 20/05/2015 ve 26/01/2016 tarihli raporlarda belirlenen tazminat miktarları için adı geçen davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır. Dairemizin önceki bozma ilamında usuli kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmesi hususu özellikle vurgulanmış olmasına rağmen, ilk hükmün davacı yanca temyiz edilmemesiyle oluşan tüm usuli kazanılmış hakları da ihlal edecek biçimde karar verildiği görülmektedir.
Diğer yandan; davacı tarafın davalıların tamamından zararın müteselsilen tahsili istemiyle dava açtığı ve mahkeme ilk hükmünde tüm davalılar için müteselsil tahsil hükmü kurulduğu, kusur oranında sorumluluğa ilişkin davalı yan temyizlerinin reddedildiği; bu yön bakımından da usuli kazanılmış hak oluştuğu halde bu haklar ihlal edilerek ve kazaya karışan araç sürücülerinin kusur oranları yanlış esas alınarak (kusur oranında) tazminatların belirlenmesi de doğru değildir. Ne var ki; belirtilen şekilde tesis edilen hükmün, davacı taraf ile diğer davalılarca temyiz edilmediği ve kesinleştiği; zarardan müteselsilen sorumlu olan ve kararı temyiz eden davalı … Sigorta tarafından sigortalı araç sürücüsünün kazadaki % 15 kusuru oranında zarardan sorumlu bulunduğuna ilişkin temyizde hukuki yararı olduğu dikkate alınarak bu yön de bozma sebebi yapılmıştır.
Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 20/05/2015 ve 26/01/2016 tarihli raporlardaki tazminat hesap biçimi bakımından davalı lehine oluşan kazanılmış hakların korunmasını temin etmek üzere, temyiz eden davalı … Sigorta’nın sorumlu olduğu tazminat miktarlarını, usuli kazanılmış hakları ihlal etmeyecek biçimde (2015 yılı verileriyle ve anılan hesap raporlarındaki hesap unsurlarına göre) ve Dairemizin önceki bozma ilamının (eş … için yeniden evlilik tarihine kadar ve davacı … için oğlu…’ın ölümünde esas alınacak destek payları bakımından) kapsamına uygun olarak hesaplayan, konusunda uzman başka bir aktüer bilirkişisinden rapor alınması; alınacak raporda, sadece davacı … ve Veysel (oğlu…’ın ölümüne ilişkin zararla sınırlı hesaplama yapılması) için hesaplama yaptırılması; diğer davacıların maddi tazminat alacakları bakımından mahkeme ilk hükmü kesinleştiğinden, ilk hükümdeki tazminatların kesinleştiğinin belirtilmesiyle yetinilmesi; tüm davalılar zarardan müteselsilen sorumlu olduğu ve müteselsil tahsile ilişkin ilk hüküm kesinleştiği halde, kusur oranlarına göre tazminatları belirleyen temyize konu (diğer müteselsil sorumlular lehine olan) hükmü temyizde davalı … Sigorta’nın hukuki yararı bulunduğu dikkate alınarak, diğer davalıların sorumlu olacağı tazminatlar bakımından da tespit hükmü kurulması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı … Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE; (2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı … Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA; peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 06/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.