Yargıtay Kararı 4. Hukuk Dairesi 2021/4322 E. 2021/4751 K. 15.09.2021 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/4322
KARAR NO : 2021/4751
KARAR TARİHİ : 15.09.2021

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce başvurunun kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 16/05/2020 tarih 2020/İHK-10491 sayılı davacının itirazının kabulü ile başvurunun kabulüne, davalının itirazının kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, davalı nezdinde kasko poliçesi olan müvekkiline ait aracın 15/12/2018 tarihinde meydana gelen çok taraflı trafik kazasında hasar gördüğünü, davalı tarafından karşılanmayan hasar onarım bedelinin karşılanması talebi ile sigorta tahkim komisyonuna müracaat ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL hasar bedeli, 413,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 5.513,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 51.772,74 TL’ye yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacıya ait aracın korsan taksi olarak kullanıldığını, kazanın aracın korsan taksi olarak kullanılması sırasında meydana geldiğini, davaya konu kasko poliçesinde yazılı yanlış beyan muafiyet özel şartı gereğince ödenecek tazminata % 80 oranında muafiyet indirimi uygulanması gerektiğini iddia etmektedir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, dosya kapsamındaki belgeler ve bilirkişi raporundaki değerlendirmeler dikkate alındığında kaza tarihinde sigortalı aracın korsan taksi olarak kullanıldığı kanaatine varılmış olup, hesap bilirkişi raporunda araç hasar bedeli olarak hesaplanan 61.091,84 TL üzerinden % 80 yanlış beyan muafiyeti düşülmesine karar verilmiş, hesaplanan 12.218,37 TL’den davalının davacıya yaptığı 10.000 TL tutarındaki kısmi ödemenin mahsup edilmesi suretiyle bakiye 2.218,37 TL’nin davalı tarafından davacıya ödenmesi kanaatine varılmış olup, bu nedenle başvurunun kısmen kabulü ile 2.218,37 TL hasar bedeli ve 413,00 TL ekspertiz raporu ücreti olmak üzere toplam 2.631,37 TL’nin 15/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.
İtiraz Hakem Heyetince; bahse konu aracın ruhsatı üzerinde yapılan incelemede kullanım amacının “yolcu nakli-ticari” olarak geçtiği ve ilgili sigorta poliçesinde de kullanım şeklinin “servis aracı” olarak düzenlendiği anlaşılmış olup, davacı tarafın ekli evraklar arasında bulunan 2 adet personel taşıma sözleşmesi göz önüne alındığında itiraza
konu özel şartın uygulanmasını gerektirecek bir durumun olmadığı, davalı şirketin itiraza ekli evrakları arasında sunmuş olduğu trafik cezası bilgilerinden, aracın faaliyet alanları olan servis aracı ve yolcu taşıma amacı dışında kullanımına ilişkin olarak işlem yapıldığının anlaşılmadığı, buna göre aracın servis hizmeti dışında ayrıca korsan taksi olarak kullanılmış olabileceği ihtimalini mevcut evrak ve dosyaya sunulan belgeler kapsamında tespit etmenin mümkün olmadığı, personel taşıma sözleşmelerinin 06/11/2018 ve 25/11/2018 tanzim tarihleri nazara alınarak aracın servis taşıma hizmeti vermekte olduğunu ortaya koyduğu, sigorta şirketinin hasarın teminat kapsamında olmadığı, olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil, iddia ettikleri şekilde gerçekleştiğini ve bu oluş şeklinin teminat dışında kalan hallerden olduğunu soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlaması gerektiği, somut uyuşmazlıkta hasar gören aracın yanlış beyan muafiyet uygulaması klozunda yer alan yasal olmayan şekilde ticari kazanç sağlamaya yönelik faaliyette bulunduğu sırada hasarın oluştuğunun somut delillerle TTK’nun 1409/2. maddesi uyarınca davalı tarafından kanıtlanamadığının kabulü ile tazminattan % 80 muafiyet indirimi uygulanmasına ilişkin kararın kaldırılmasına, kararın yeniden düzenlenerek bilirkişi raporunda belirtilen hasar bedelinden peşin ödenen miktar mahsup edilmek suretiyle 51.091,84 TL bakiye hasar tazminatının ve 413,00 TL ekspertiz ücretinin de eklenmesiyle toplam 51.504,84 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalının vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulü ile diğer itirazlarının reddine, davacının itirazının kabulü ile söz konusu kararın kaldırılarak kararın yeniden düzenlenmesine; başvurunun kabulü ile, 51.091,84 TL hasar bedeli ve 413,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 51.504,84 TL tazminatın 15/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava, trafik kazasında meydana gelen araç hasarı nedeniyle kasko sigorta poliçesi kapsamında maddi tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda; davacıya ait ... plakalı 2016 model minibüs birden fazla aracın karıştığı trafik kazasında hasar görmüştür. Bahse konu aracın ruhsatı üzerinde yapılan incelemede kullanım amacının “yolcu nakli-ticari” olarak geçtiği ve ilgili sigorta poliçesinde de kullanım şeklinin “servis aracı” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacı taraf dosyaya iki adet personel taşıma sözleşmesi ibraz etmiş olup, davacı davaya konu aracın korsan taksi olarak kullanıldığını kabul etmemekte ve aracın personel taşıması amacıyla kullanıldığını ileri sürmektedir.
Davaya konu kasko poliçesinin “Yanlış Beyan Muafiyet Uygulaması” başlıklı maddesinde, “Bu sigorta poliçesinde kullanım tarzı minibüs olarak beyan edilmiş olan sigortalı araç, hiçbir şekilde kiralık araç(rent a car), uzun süreli kta veya sürücü kurslarında eğitim aracı olarak ya da her ne ad olursa olsun kiralama veya taksi/dolmuş ya da korsan taksi olarak tabir edilen kanuni olmayan taşımacılık kapsamındaki hususi amacın dışında ticari bir amaçla kullanılamaz. Ruhsat sahibi ve/veya sigortalı ve/veya sigorta ettirenlerden herhangi birinin finansal kiralama şirketleri hariç olmak üzere kısa ya da uzun süreli araç kiralama hizmetleri ile iştigal ediyor olması, veyahut taksi/dolmuş ya da korsan taksi olarak tabir edilen kanuni olmayan taşımacılıkta veya sürücü kurslarında eğitim aracı olarak ya da hususi amacın dışında ticari bir amaçla kullanılıyor olmasının tespiti durumunda % 80 oranında muafiyet indirimi uygulanacaktır.” hükmünün yer aldığı görülmüştür.
Dosyadaki ilk personel taşıma sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşme kapsamının davadışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş’nin personellerinin taşınmasına ilişkin olduğu, bu hususta davadışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş ile davadışı ... Turizm Taşımacılık ve Servis Ticaret A.Ş arasında personel taşıma sözleşmesinin mevcut olduğu, davadışı ... Turizm Taşımacılık ve Servis Ticaret A.Ş’nin ise bu işi yaptırmak için davacı ile 06/11/2018 tarihli “Taşımacı İle Sözleşmeli Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Tip Sözleşmesi” adlı sözleşmeyi imzaladığı, sözleşmenin; 06/11/2018-31/10/2019 tarihleri arasında geçerli olduğu, yine dosya kapsamındaki ikinci personel taşıma sözleşmesinin incelenmesinde davacı ile davadışı ... Hotel (... Yapı A.Ş) arasında 25/11/2018 tarihli taşıma sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin 25/11/2018-25/11/2019 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşmeye göre davacının, ...Turizm Acentasına ait turist ve yolcuları, rehberleri eşliğinde tur güzergahında gezdireceği, gemi ve hava limanlarından anlaşma yapılan otellere taşıyacağı, otellerden de gemi ve hava limanlarına taşıyacağı anlaşılmıştır. Davaya konu kaza 15/12/2018 tarihli olup, dosyadaki personel taşıma sözleşmelerinin kaza tarihinden önce düzenlenmiş olduğu görülmüştür.
Dosya kapsamındaki trafik kazası tespit tutanağına göre, kazanın İstanbul ili Beşiktaş ilçesinde ... Caddesi üzerinde ... istikametinde 15/12/2018 tarihinde saat 04:15’te meydana geldiği, davaya konu araç içerisinde bulunan ...isimli yolcunun de kazada yaralandığı anlaşılmaktadır. Ancak dosya kapsamından söz konusu kazanın meydana geldiği yer itibariyle kazaya karışan davacıya ait aracın kaza sırasında davacının dosyaya ibraz ettiği personel taşıma sözleşmelerine göre davacının üstlendiği taşıma hizmeti kapsamında olup olmadığı anlaşılamamıştır.
Şu durumda, kazanın meydana geldiği yer ve güzergahın, davacı ile davadışı şirketler arasında akdedilen personel taşıma sözleşmeleri kapsamında kalıp kalmadığı, yine araçta yolcu olarak bulunan T.C. numarası “...” olan ...isimli kişinin, bu taşıma sözleşmeleri kapsamında taşınması gereken kişilerden olup olmadığı hususunun dava dışı şirketlerden araştırılması, bununla ilgili gerekirse H.M.K.'nın 432. maddesi düzenlemesine göre delillerin araştırılması için mahkemelerden de yardım alarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 15/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.