YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11906
KARAR NO : 2023/7743
KARAR TARİHİ : 12.06.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/420 E., 2021/513 K.
DAVALILAR : 1-… …. Turz. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili
… …, 2-… … İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili … …
DAVA TARİHİ : 12…..2013
HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddi

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı … … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığını, borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile borçlunun … 12. Bölge Müdürlüğü …-… … … inşaat işinden kaynaklanan hakediş ve istihkaklarını 8.350.000,00 TL olarak 15.08.2012 tarihinde diğer davalı … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne temlik ettiğini belirterek bu temlikin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı … … İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; aciz belgesinin sunulmadığını, dava şartlarının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin borçlunun aldığı gölet yapım işinin taşeronu olduğunu, çeşitli işlerin müvekkili tarafından başka firmalara yaptırıldığını, işin tamamının müvekkili şirket tarafından yaptırıldığını, temliki aşan kısım için ise borçlu şirkete 1.200.000,00 TL’lik çek verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 13.10.2015 tarihli ve 2013/164 Esas, 2015/417 Karar sayılı kararı ile; … 12. Bölge Müdürlüğü tarafından yaptırılan, … – … … … İnşaatı Yapım işi için sözleşme yapan davalı … … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sözleşme tarihinden itibaren 4 … sonra ihale bedelinden alacağının tümünü diğer davalı … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne temlik etmesinin, her iki şirket arasında imzalanan 17.04.2012 tarihli sözleşmenin ödeme şekli başlığı altında yer alan “İdare’nin, İşveren’e yapacağı ödeme sonrası 3 … günü içinde, Taşeron’un kendi hak edişinden gelen alacağı, avans, vergisel, kesintiler, varsa … kesintileri ve cezai kesintiler düşürüldükten sonra ödenecektir” şeklindeki düzenlemeye aykırı olduğu, ayrıca ihalenin tüm sorumluluğunun … … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. sorumluluğunda olmasına rağmen, ihale sebebiyle alacağı hak ediş bedelinin tümünü temlik etmesinin de hayatın olağan akışına aykırı olduğu, … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de taşeronu olduğu … … İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin alacaklılardan mal kaçırmak ya da alacaklıları ızrar kastı ile hareket ettiğini bilebilecek durumda olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 379.646,10 TL’lik alacak nedeniyle davalılar arasındaki tasarrufun (… 57. Noterliğinin 15 Ağustos 2012 tarih ve 31724 yevmiye numaralı temlik sözleşmesi) iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 09.04.2019 tarihli ve 2016/1898 Esas, 2019/4348 Karar sayılı ilamı ile; “…Gerçek bir alacağı bulunan alacaklıya borçlunun bir başkasından olan para alacağını temlik etmesi ticari örfe dayalı geçerli bir ödeme aracıdır. Burada önemli olan temlik alanın, bu temliki gerektirir nitelikte ve boyutta borçludan alacağının olduğunun … olmasıdır.
Yapılacak …, borçlu ve üçüncü kişi şirketlerin ticari defterleri üzerinde, inceleme yapılarak temlik işleminden öncesinde ve sonrasında aralarında devam eden bir ticari ilişki olup olmadığı, temlik konusu miktar kadar işin davalı üçüncü kişi tarafından yapılıp yapılmadığı, ayrıca temlike rağmen üçüncü kişi … …. Tur. İnş. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin borçlu şirkete 1.120.000,00 TL çek ödemesinin gerekçesi ve ödenip ödenmediğinin araştırılarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesinden ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında bulunan … … Ltd. Şti.’nin 2010 yılı yevmiye defterinde “… … şirketi-… ortaklık şirketi” ile aralarında ticari ilişkisinin bulunduğu dikkate alındığında, davalı şirketlerin arasındaki ticari ilişkinin 2012 yılından öncesine dayandığı, yapılan tasarrufun muvazaalı ve alacaklılardan mal kaçırma amaçlı olduğu yönünde ispata yarar nitelikte bir delil davacı tarafından dosyaya sunulmadığı, taraflar arasındaki tasarrufun gerçek bir temlik olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalılar arasında uzun süredir devam eden bir ticari ilişki bulunduğunu, davalı … …. Tur. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin diğer davalının alt taşeronu olup borçlu şirketin zarar verme kastını bilmesi gerektiğini, 8.350.000,00TL gibi bir meblağ göz önüne alındığında bu kadar yüksek miktarlı bir temliğin alacaklılardan mal kaçırmak dışında başka bir amaçla yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalılar arasındaki 2012 tarihinden önceki ilişkinin, şirket defterleri üzerinden … olarak tespit edilemediğini, davalılar arasında bahsi geçen yüksek meblağlı bir temlik işleminin gerçekleşmesi için geçerli kayıtların … olarak tespit edilmesi gerekirken alacağa ilişkin ödeme evraklarının dahi dosyada bulunmadığını, çek bedellerinin ödenip ödenmediğinin belirlenemediğini ve bilirkişi raporuna göre çeklerin muhtemelen teminat amacıyla verildiği tespiti yapılmış olmasına rağmen çeklerin ödendiğini kabul ederek hüküm kurulmasının yanlış olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme
Gerçek bir alacağı bulunan alacaklıya borçlunun bir başkasından olan para alacağını temlik etmesi
ticari örfe dayalı geçerli bir ödeme aracıdır. Burada önemli olan temlik alanın, bu temliki gerektirir nitelikte ve boyutta borçludan alacağının olduğunun … olmasıdır.

Mahkemece; dosya kapsamında bulunan … … Ltd. Şti.’nin 2010 yılı yevmiye defterinde “… … şirketi-… ortaklık şirketi” ile aralarında ticari ilişkisinin bulunduğu dikkate alındığında, davalı şirketlerin arasındaki ticari ilişkinin 2012 yılından öncesine dayandığı, yapılan tasarrufun muvazaalı ve alacaklılardan mal kaçırma amaçlı olduğu yönünde ispata yarar nitelikte bir delil davacı tarafından dosyaya sunulmadığı, taraflar arasındaki tasarrufun gerçek bir temlik olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de; dava dışı alacaklı … Faktoring Hizmetleri A.Ş. Tarafından aynı davalılar ve aynı tasarruf konusu alacağın temliki işleminin iptali için açılan emsal dosya olan … 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/462 E., 2016/36K. Sayılı kararı üzerine Dairemizin 27.12.2021 tarih ve 2021/1874 E., 2021/11075 K. Sayılı ilamı ile; davacıları farklı ancak davalıları ve tasarruf konusu aynı olan emsal dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında çelişki oluştuğunun, bu durumda; Mahkemece yapılacak işin; borçlu ve üçüncü kişi şirketlerin ticari defterleri üzerinde, yeniden inceleme yaptırılarak, sözü edilen bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilerek davalı 3.kişi … Ltd.Şti.’nin … …, … … inşaatının ne kadarını yaptığının tespiti ile oluşacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olduğu belirtilerek hükmün bozulmasına karar verildiği tespit edilmiş olup, mahkemece sözü edilen emsal dosyalarda alınan bilirkişi raporlarının incelenmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece … 18. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin Dairemizin 27.12.2021 tarih ve 2021/1874 E., 2021/11075 K. Sayılı bozma ilamından sonra bilirkişi incelemesi yaptırıp yaptırmadığının sorularak yaptırılmış olması durumunda bu bilirkişi raporunun dosya kapsamına alınarak, davalı 3.kişi … Ltd. Şti.’nin … …, … … inşaatının ne kadarını yaptığının tespiti ile oluşacak sonuca göre, davalı 3.kişi … Ltd.Şti.’nin … …, … … inşaatının yaptığı kadar kısım yönünden alacağın temliki tasarrufu yönünden davanın reddine, ancak yaptığı kısımdan fazla alacağın temliki yapılmış olması durumunda bu kısım yönünden ise davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

12…..2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.