YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14544
KARAR NO : 2023/147
KARAR TARİHİ : 10.01.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki muvazaalı işlemin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı … tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı …’ten boşandığını, boşanma sonucu mali haklara hükmedildiğini, davalı …’nin …’in eniştesi olduğunu, davalılar anlaşarak davalı …’nin Osmaniye 1.İcra Müdürlüğünün 2013/45013 sayılı dosyasından muvazaalı takip yaptığını belirterek, bu takibin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı …, düğün yaparken eniştesinden borç aldığını, sonra ödeyemediğini bu nedenle kızkardeşinin eniştesi ile tartıştığını, senet vermek zorunda kaldığını belirterek, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı …, diğer davalıya borç verdiğini, borcu ödeyemeyince takip dayanağı senedi verdiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; davalıların belirttikleri şekilde birbirlerinden borç ve alacak ilişkisinde bulunmuş olabileceklerine ilişkin savunma konusunda mahkemenin ikna olmadığı, aralarındaki bu senedin davacının alacağını engellemek için davalılar tarafından muvazaalı olarak düzenlenmiş olduğu kanaatine ulaşıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı … davanın görülebilmesi için gerekli aciz belgesinin sunulmadığını, dava konusu takibe ilişkin senedin boşanmadan önce verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) TBK’nın 19 uncu maddesine dayalı muvazaalı işlemin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6098 Sayılı TBK’nın 19 uncu maddesinde “Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.
Borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı, bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz.” denilmiştir.
2. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeler Kanunu’nun 331 inci maddesinde “(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.
(2) Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.
(3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı …’nin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2.Bu davaların görülebilmesi için genel dava koşullarının yanında, davacının borçludan bir alacağı olması gerektiği gibi, bu koşulun kararın kesinleşme aşamasına kadar varlığını devam ettirmesi gereklidir.
Öte yandan, HMK’nın 331 nci maddesine göre davanın konusuz kalması halinde hakim davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir etmelidir.
Somut olayda, karardan sonra davacının davalı …’ten olan alacağını tahsil ettiği anlaşıldığından, mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve harca maktu olarak hükmedilmesi ve yargılama giderinin şimdiki gibi davalılar aleyhine yükletilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı …’nin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı …’nin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,

10.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.