YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/15030
KARAR NO : 2023/4396
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/508 E., 2016/442 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü
Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı Güneş Sigorta A.Ş. vekili ve davalı Demir Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432/4 üncü maddesi ve 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince süresinde verilmeyen temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Mahkeme tarafından verilen kararın, davalı Demir Sigorta A.Ş. vekiline 23.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği; temyiz dilekçesinin ise Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 432/4 üncü maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra, 06.09.2022 tarihinde verildiği anlaşılmakla; davalı Demir Sigorta A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı Güneş Sigorta A.Ş vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; 10.04.2012 tarihinde müvekkilinin eşi …’nin yolcu olarak bulunduğu otobüsün, daha önce kaza yapmış ve park halindeki kamyona çarptığını, kamyonun da yine park halindeki çekici ve dorsesine çarptığını, meydana gelen zincirleme kazada müvekkilinin eşinin vefat ettiğini, müvekkilinin eşinin yolcu olarak bulunduğu otobüsün sürücüsünün dava dışı …, zorunlu trafik sigortacısının davalı …Ş, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının davalı …Ş, malikinin davalı Lüks Koşhisar … Otobüs İşltm Ltd Şirketi, işleteninin davalı …., zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısının davalı Unico Sigorta A.Ş olduğunu, otobüsün çarptığı park halindeki kamyon sürücüsünün davalı …, malikinin … olduğunu, yine park halindeki çekici ve çekiciye bağlı dorsenin zorunlu trafik sigortacısının davalı Güneş Sigorta A.Ş, malikinin davalı … Nak. Orman Ür. Zrai ve Su Ürünleri Tic. Ltd. şirketi ve sürücüsünün davalı … olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı …Ş dışındaki davalılardan, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan Güneş Sigorta A.Ş ve … Sigorta A.Ş dışındaki tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; müvekkilinin eşi …’nin yolcu olarak bulunduğu otobüsün, davalı Demir Sigorta A.Ş (Yeni unvanı Corpus Sigorta A.Ş) nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi bulunduğunu belirterek belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili asıl ve birleşen davaya yönelik olarak sunduğu talep artırım dilekçesi ile davalı Güneş Sigorta A.Ş tarafından müvekkiline 27.08.2012 tarihinde 27.522,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin aktüer bilirkişi raporunda toplam tazminattan mahsup edilmediğini, kendilerinin bu ödemenin faizini hesapladıklarını, faiziyle birlikte bu miktarın 36.312,00 TL olduğunu, hesaplanan 170.078,81 TL’den bu miktarı mahsup ettiklerini, bakiye 133.766,81 TL kaldığını, 133.766,81 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar Demir Sigorta A.Ş, Unico Sigorta A.Ş, Lüks Koçhisar Seyahat Otobüs İşl. Turizm Otel İnş Gıd. San Ltd Şti, Güney Mersin Seyahat Taş. Turzm Tic. Ltd Şti, … ve …’den kaza tarihi olan 10.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı Güneş Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; hesaplanan tüm tazminatın davacılara ödenmiş olması nedeniyle müvekkil şirketin sorumluluğunun kalmadığını, sorumluluklarını yerine getirdiklerini, müvekkilinin davaya konu talep bakımından ibra edildiğini, sorumluluklarının sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
2. Davalı …Ş vekili cevap dilekçesinde; tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesi için kusur raporu alınması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
3. Davalı …Ş vekili cevap dilekçesinde; tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesi için kusur raporu alınması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
4. Davalı Demir Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davanın hiç bir aşamasında davalı olarak gösterilmediğini, dava dilekçesinin ve dosya kapsamında alınan raporların kendilerine tebliğ edilmesi gerektiğini belirterek; davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan 17.09.2015 tarihli rapora göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü …’in % 65, dava dışı sürücü Recep Çelik’in %35 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü …’ın kusurunun bulunmadığı, aktüer bilirkişi tarafından tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle, maddi tazminat davasının kabulü ile 133.766,81 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar Demir Sigorta A.Ş, Unico Sigorta A.Ş, Lüks Koçhisar Seyahat Otobüs İşl. Turizm Otel İnş Gıd. San Ltd Şti, Güney Mersin Seyahat Taş. Turzm Tic. Ltd Şti, … ve …’den kaza tarihi olan 10.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı …’ye verilmesine, sigorta şirketlerinin maddi tazminat yönüyle sigorta limitleri ile sorumlu tutulmasına, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Lüks Koçhisar Seyahat, Allianz Sigorta A.Ş ve … ve … ve … Seyahat Taş. Turzm Tic. Ltd Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı …’ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı … şirketinin sigorta limiti ile sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Güneş Sigorta A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Güneş Sigorta A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; davacı …’ye 27.08.2012 tarihinde 27.522,00 TL, dava dışı …’e 06.09.2012 tarihinde 7.353,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi yönünden davanın reddine dair hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu, dava dilekçesinde davacı tarafından müvekkili Güneş Sigorta A.Ş’den maddi tazminat talebinde bulunulduğunu, müvekkili Güneş Sigorta A.Ş.’nin dava dilekçesinde davalı olarak gösterildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297/2 nci maddesinde “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” düzenlemesine yer verildiğini, temyize konu kararın başlığında Güneş Sigorta A.Ş’nin davalı olarak belirtildiğini, kararın gerekçesinde müvekkilinin cevap dilekçesindeki beyanlarına yer verildiğini, ancak hüküm kısmında Güneş Sigorta A.Ş. hakkında herhangi bir hüküm kurulmadığını, davaya konu uyuşmazlık kapsamında müvekkil Güneş Sigorta A.Ş.’nin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, nitekim yargılama sırasında alınan 17.09.2015 tarihli raporda müvekkile sigortalı araç sürücüsü …’ın kusursuz olduğunun tespit edildiğini, müvekkili Güneş Sigorta A.Ş. lehine vekalet ücreti tayin edilememesinin de hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi halinde vekalet ücretine ilişkin hüküm kurulması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, maliki, işleteni, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu araçların karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı karar) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 Sayılı Kanun’un 297/2 nci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90, 91 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 ve 56 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1. Mahkemece, kusur ve hesap bilirkişi raporları hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, asıl ve birleştirilen davalar hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/2 nci maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde; davacı vekilince asıl davada kazaya karışan araçların sürücüleri, malikleri, işletenleri, trafik sigortacıları ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı aleyhine, birleştirilen davada ise desteğin içinde yolcu olarak bulunduğu aracın karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı aleyhine davanın açıldığı anlaşılmış olup, davalar arasında hukuki ve fiili bağlantının olması sebebiyle dava dosyalarının birleştirilmesine karar verilmiş, yapılan yargılama sonunda asıl ve birleştirilen dava yönünden tek bir hüküm kurulmuştur. Mahkemece, birleşen dosyaya ilişkin bilgilerin karar başlığında gösterilmemesi, gerekçede bu hususun belirtilmemesi ve birleşen dava dosyası bakımından hüküm kurulmaması 6100 sayılı HMK’nun 297/2 nci maddesine uygun düşmemektedir.
Birleştirilen davalar bağımsızlıklarını koruyacağından asıl davanın tarafları ve birleştirilen davanın tarafları (yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçları da) ayrı ayrı değerlendirilerek hüküm kurulması gerekir.
Buna göre mahkemece asıl dava ve birleştirilen dava hakkında tek hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2. Somut olayda; mahkemece hüküm tesis edilirken davalılardan Güneş Sigorta A.Ş, … Sigorta A.Ş, Öz Cumhurlar Nak. Orman Ür. Zirai ve Su Ürünleri Tic. Ltd. Şti. ve … hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmış olup, bu hususun da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/2 nci maddesine uygun düşmediği açıktır. Mahkemece asıl dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen anılan davalılar hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilerek hüküm tesis edilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
3. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı Güneş Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.
V. KARAR
1. Yukarıda açıklanan sebeplerle; davalı Demir Sigorta A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (1) ve (2) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı Güneş Sigorta A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı Güneş Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılar Güneş Sigorta A.Ş. ile Demir Sigorta A.Ş.’ye iadesine,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde karar verildi.