YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6533
KARAR NO : 2022/13745
KARAR TARİHİ : 03.11.2022
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
KARAR
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 294/1. maddesinde mahkemelerin usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdireceği belirtilmektedir. Bilindiği gibi, hâkimin davadan el çekmesini gerektiren, davayı sonuçlandıran kararlarına nihai kararlar denilmektedir. Nihai kararlar, usule ilişkin nihai kararlar veya esasa ilişkin nihai kararlar (hükümler) olmak üzere ikiye ayrılır. Usule ilişkin nihai kararlar, davanın esasıyla ilgili olmayan kararlar olup, başka bir ifade ile mahkemenin maddi hukuk bakımından değil de usul hukuku bakımından verdiği kararlardır. Bu nedenle, mahkemece verilen görevsizlik, yetkisizlik, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar usule ilişkin nihai kararlardır.
Dava, kurum zararı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince, ihtiyati tedbir (haciz) kararı aşamasında dosyanın Yargıtay temyiz incelemesinden geçtiğinden bahisle temyiz incelemesi yapılmak üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.
Somut olayda; ilk derece mahkemesinin nihai kararı 01.10.2020 tarihli olup, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden sonradır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 20.09.2016 tarihli ve 2016/8118 esas, 2016/8860 sayılı ilamına konu ilk derece mahkemesi kararı nihai karar niteliğinde değildir. Öte yandan bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden önce temyiz kanun yoluna başvurulmuş olmasa dahi mahkemenin işten el çekmesini gerektiren bir nihai karar verilmiş olması hali de söz konusu değildir. Davanın devamı esnasında alınan ihtiyati tedbir (haciz) kararının temyizi üzerine Yargıtay’ca inceleme yapılmış olması, geçici hukuki koruma tedbirleriyle ilgili olduğundan nihai bir kararın temyizen incelenmesi niteliğinde değildir.
Bu durumda, eldeki davada HMK’nın 373/4 ile geçici 3/2 maddesinin uygulaması mümkün olmayıp, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilen nihai karara karşı yapılan kanun yolu başvurusunu inceleme yeri Yargıtay değil, ilgili bölge adliye mahkemesidir. Bu nedenlerle dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere, temyiz incelemesi yapılmaksızın İlk Derece Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesi için ilk derece mahkemesine İŞLEMSİZ İADESİNE, 03.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.