YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8536
KARAR NO : 2023/171
KARAR TARİHİ : 10.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/45 E., 2021/722 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı manevi tazminat ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasında, davanın kısmen kabulü yönünde verilen ilk karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 07.03.2002 tarihinde davalılardan … ‘ın sevk ve idaresindeki traktör ile seyir halindeyken davalılardan …’ın sevk ve idaresindeki otobüsle çarpışması neticesinde davacıların desteği … ile …’ın hayatını kaybettiğini, davacı …’ın ise yaralandığını, destek …’in ölümü nedeniyle davacı anne …, baba … ile kardeşi …’ın destekten yoksun kaldıklarını, destek …’ın ölümü nedeniyle ise eşi … ile çocukları …, …, …, … ve …’ın destekten yoksun kaldıklarını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla destek …’in ölümü nedeniyle otobüsün … poliçesi sebebiyle Groupama Sigorta A.Ş.’den davacı anne ve babanın her biri için 5.500,00 TL olmak üzere toplam 11.000,00 TL, kasko poliçesi dolayısıyla davacı anne ve babanın her biri için 5,000,00 TL olmak üzere toplam 10,000,00 TL, kazanın meydan geldiği dönemde zorunlu trafik sigortası teminat bedeli 18.000,00 TL olup, Başak Sigorta poliçesi teminat bedeli 11,000,00 TL olduğundan zeyilname farkı olarak 7.000,00 TL, kazaya karışan traktörün trafik sigortası olan Akdeniz Sigorta A.Ş, kapanmış olduğundan bu şirkete izafeten Güvence Hesabı’ ndan, davacı anne ve babanın her biri için 3,500,00 TL olmak üzere toplam 7.000,00 TL, davalı … Karalar’dan ise davacı anne ve babanın her biri için 5.500,00 TL olmak üzere 11.000,00 TL maddi tazminat, davalı … Turizm Ltd. Şti., … ve … ’dan ortaklaşa ve zincirleme olarak davacı anne ve babanın her biri için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminat, davacı … için ise kardeşi …’in ölümü nedeniyle 5.000,00 TL, kendi yaralanması nedeniyle ise 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL, kazaya karışan traktörün malik ve sürücüsü … ‘dan ise davacı anne ve babanın her biri için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminat, davacı … için ise kardeşi …’in ölümü nedeniyle 5.000,00 TL, kendi yaralanması nedeniyle ise 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminatın malik ve sürücüler yönünden olay tarihinden, sigortacı yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, destek …’ın ölümü nedeniyle eşi … için 3.000,00 TL, çocukları …., …, … ve …’ın her biri için 5.000,00 TL olmak üzere otobüsün zorunlu trafik sigortasının kaza tarihinde teminat miktarının 18.000,00 TL olması nedeniyle zeyilname farkı olan 7.000,00 TL, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan Groupama Sigorta’dan, eşi … için 4.500,00 TL, çocukları …, …, … ve …’ın her biri için ayrı ayrı 1.000,00 TL olmak üzere toplam 8.500,00 TL maddi tazminat ile … Turizm Ltd.Şti., … ve …’dan ortaklaşa ve zincirleme olarak, eş … için 15.000,00 TL, çocuklarının her biri için 7.500,00 TL olmak üzere toplam 52.500,00 TL manevi tazminatın malik ve sürücüler yönünden olay tarihinden, sigortacı yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Güvence Hesabı vekili; davacı tarafın 07.03.2002 tarihinde meydana gelen kazada … plakalı aracın kaza tarihinde fark zeyilnamesi bulunmaması nedeniyle Güvence Hesabın’dan destek tazminatı talebinde bulunulduğunu, başvuru sonucunda kaza tarihindeki 18.000,00 TL olan teminatın yaptırılmayan zeyil farkından kaynaklanan 7.000,00 TL’si teminat dahilinde kalmak üzere 07.03.2012 tarihinde davacı …’ın hesabına 5.749,00 TL, …’ın hesabına 652,00 TL, … ’ın hesabına 93,00 TL, …’ın hesabına ise 28.03.2012 tarihinde 506.00 TL olmak üzere toplam 7.000,00 TL ödeme yapıldığını, Güvence Hesabı’nın kazaya karışan aracın … teminat artış zeyilnamesinin bulunmamasından kaynaklanan tazminatı davacılara ödeyerek yasa ve yönetmelik dahilindeki sorumluluğunu yerine getirdiğini, Güvence Hesabının sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, müteveffalar … ile …’ın kazanç durumunun belgelerle ispat edilmesi gerektiğini, SGK tarafından ödenmiş tazminat varsa hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, dava tarihinden itibaren avans faizi değil yasal faiz talep edilebileceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı … Turizm Ltd.Şti , … ve … vekili; davalılardan …’ın olay tarihinde aracın maliki olup, taşımacı olmadığını, olay sırasında otobüsü kullanan sürücünün ise … olmayıp … Alan olduğunu, davacılardan …’ın kendi yaralanmasından dolayı talep ettiği manevi tazminatın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, manevi tazminat yönünden talep edilen faizin olay tarihinden itibaren istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, dava tarihinden itibaren talep edilebileceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili;davaya konu kazaya karışan aracın davalı şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müteveffa …’ın mirasçıları için yapılan aktüerya hesaplamasında 12.328,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını ve bu tutarın 11.000,00 TL’sinin trafik poliçesinden, kalan kısmının da kasko dosyasındaki … teminatından ödendiğini, sigortacının sigortalısının kusur oranına isabet eden zarardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, davacılara SGK tarafından herhangi bir tazminat ödenmiş olması durumunda ödenen tutarın davacılar lehine hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Davalılardan … Karalar davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamıştır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 15.12.2015 gün, 2012/152 Esas, 2015/505 Karar sayılı ilk kararı ile “Benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacılar … ve …’in davalı Groupama Sigorta Şirketi hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı … için 1.999,00 TL, davacı … için 3.224,00 TL maddi tazminatın bu davalı şirketten temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte ve poliçe limitiyle sınırlı olarak tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, aynı davacıların davalılar … Karalar ve Güvence Hesabı hakkındaki taleplerinin kabulü ile davacı … için 5.500,00 TL ve davacı … için 5.500,00 TL maddi tazminatın, davalı … 7.000,00 TL’lik kısım ile ilgili olarak, müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere tahsili ile davacılara verilmesine, davalı … yönünden olay tarihi olan 07.03.2002 tarihinden, davalı … yönünden temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı … için 5.000,00 TL, davacı … için 5.000,00 TL, davacı …’ın yaralanması sebebi ile 3.000,00 TL, davacı … yönünden kardeşi …’ın ölümü sebebiyle 2.000,00 TL manevi tazminatın davalı … Turizm Ltd. Şti, …, …’dan müştereken ve müteselsilen ve olay tarihi olan 07.03.2002’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, aynı davacıların davalı … Karalar hakkındaki manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı … için 7.000,00 TL, davacı … için 7.000,00 TL, davacı … için kendi yaralanması sebebi ile 4.000,00 TL, davacı … yönünden kardeşi …’ın ölümü sebebiyle 3.000,00 TL manevi tazminatın, davalı … ‘ dan olay tarihi olan 07.03.2002’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacılar …, …, …, …, …, …’ın davalı Güvence Hesabı hakkındaki maddi tazminat taleplerinin reddine, davacıların davalı Groupama Sigorta Şirketi hakkındaki maddi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı … için 4.500,00 TL, … için 10,00 TL, … için 254,00 TL, … için 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı … için 5.000,00 TL, davacılar …, …, …, … ve … için 3.000,00’er TL manevi tazminatın davalılar … Turizm Ltd. Şti., … ve …’dan olay tarihi olan 07.03.2002’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacıların davalı … hakkındaki manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı … için 7.000,00 TL, diğer davacılar için 4.000,00’er TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.03.2002’den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine ” karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı davalılar … Turizm Ltd. Şti., …, … vekili ile davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2.Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 04.10.2018 gün, 2016/18110 Esas ve 2018/8664 Karar sayılı ilamı ile “…davalı Groupama Sigorta A.Ş. kazaya karışan … plakalı otobüsün zorunlu trafik sigorta poliçesi ve ihtiyari sorumluluk sigorta poliçesini düzenlediğini, davalı … vekilinin 15.02.2012 tarihinde muris … mirasçılarına 12.328,00TL ödeme yapıldığını beyan ederek ödemeye ilişkin dekontları temyiz dilekçesi ile birlikte dosyaya ibraz ettiğini, sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce 15.2.2012 tarihinde yapılan ödemeyi destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmadan önce alan davacıların, hesap tarihine kadar geçen süre nedeni ile aldıkları paranın yasal faizi kadar kazanım elde ettiklerini, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davacılara yapılan sigorta ödemesinin, ödeme günü ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı güne kadar geçen süredeki işlemiş yasal faizi de hesaplanarak, ödeme tutarı ile birlikte hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından indirilmesi gerektiğine (YHGK., 14.03.2012, 2011/4-824 esas, 2012/134 karar) ” değinilerek bozma kararı verildiği anlaşılmıştır.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak bozma gerekçeleriyle; davacılar …’ın davalı Groupama Sigorta Şirketi hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.105,54 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılar …, …, …, …, …’ın davalı Groupama Sigorta Şirketi hakkındaki maddi tazminat taleplerinin reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay bozma kararından sonra düzenlenen bilirkişi raporunda hatalı hesaplama ile müvekkiller yönünden eksik tazminat hesabı yapıldığını, yine mahkeme tarafından önceki raporlar ile çelişkiler giderilmeden, eksik ve hatalı rapora göre karar verildiğini, kararın vekalet ücretinin belirlenmesi yönünden de hatalı olduğunu, davalı Groupama Sigorta A.Ş. yönünden bozma kararından önce hükmedilen vekalet ücreti mahsup edilmeden vekalet ücreti belirlendiğini, tarifeye göre davalı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, davacı vekiline hükmedilen vekalet ücretinden fazla olmaması gerekirken bu hükmün dışına çıkılarak davalı lehine fazla vekalet ücretine hükmedildiğini belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun (Neslihan) kendi yaralanmasından dolayı manevi tazminat talebi ile, davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacıların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Krayolları Trafik Kanunu 85, 89 ve 90. maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41, 45 ve 47 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları,
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.