YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1382
KARAR NO : 2023/4685
KARAR TARİHİ : 30.03.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/94 E., 2022/431 K.
MAHKEMESİ : İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/142-2014/153
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve dahili davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın, davacı …’ye çarpmasıyla oluşan kazada, iki bacağı da kırılan davacının işgöremez hale geldiğini, yürüyemediği için tekerlekli sandalye masrafı ile diğer tedavi giderlerini yapmak zorunda kaldığını, bakım ihtiyacı içine düştüğünü, davacı ile eşi ve annesi olan diğer davacıların manevi zarara uğradıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 19.07.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 22.835,84 TL’ye yükseltmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili; asıl davaya konu edilen kazadaki kusur oranlarının belirlenmesiyle alınan hesap raporundaki bedeller üzerinden davayı ıslah ettiklerini, ancak, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan heyet raporuyla davalı yanın kusur oranı daha yüksek belirlendiği için asıl davaya konu ve ıslah ile artırılan miktarı aşan maddi zararın tespit edildiğini, bu zarardan da davalıların sorumlu olduğunu belirterek bakiye 11.418,42 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı … vekili, poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, manevi tazminatın teminat dışı olduğunu, davadan önce temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı … Tur. Otom. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili; davaya konu kazada davacının asli kusurlu olduğunu, yola kontrolsüz biçimde giriş yapan davacı kusuruyla kaza gerçekleştiği ve davalı sürücünün kazada kusuru olmadığından davacının zararlarından sorumlu olmadıklarını, ceza davası sonucunun beklenmesi gerektiğini, istenen manevi tazminatların fahiş ve ticari faiz isteminin yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı …, davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 18.04.2014 tarihli ve 2009/358 Esas, 2014/418 Karar sayılı kararı ile iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; asıl davanın kısmen kabulü ile 7.760,84 TL işgücü kaybı, 15.075,00 TL tedavi, bakıcı, yol, tekerlekli sandalye gideri olmak üzere toplam 22.835,84 TL maddi tazminatın, davalı … yönünden dava ve … Tur. İnş. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden işleyecek yasal (sigortacı için avans) faiziyle birlikte tahsiline; davacı … için 10.000,00 TL ve diğer davacılar için 2.000,00’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı … Tur. İnş. Ltd. Şti.’den tahsiline, fazla isteğin reddine; birleşen davanın kabulü ile 3.880,42 TL işgücü kaybı, 7.537,84 TL tedavi, yol, tekerlekli sandalye gideri olmak üzere toplam 11.418,26 TL maddi tazminatın, davalı … yönünden ilk davanın açıldığı tarihten ve … Tur. Otom. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden işleyecek yasal (sigortacı için avans) faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı …Ş. vekili ve davalı … Tur. İnş. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesinin 14.05.2019 tarih ve 2016/14876 Esas 2019/6046 Karar sayılı ilamında; “…1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu kazadaki yaralanması nedeniyle tedavisi devam eden ve yaralanmasından kaynaklanan işgücü kayıp oranı 30.05.2012 tarihli uzman bilirkişi heyeti raporu ile ilk kez saptanan davacı …’ın, zararın kapsamını öğrendiği tarih olan 30.05.2012 tarihinden sonraki 2 yıllık yasal sürede birleştirilen davayı açtığı dikkate alındığında, birleşen dava yönünden zamanaşımının sözkonusu olmamasına; oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi heyeti raporundaki kusur oranlarının benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına; davacı …’nin maddi tazminat alacaklarının, aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan yönler bakımından, Dairemiz’in yerleşik uygulamalarındaki prensiplere uygun biçimde hesaplandığı uzman bilirkişi raporunun hükme esas alınmış olmasına; manevi tazminatın takdirinde TBK’nun 56. maddesindeki (818 sayılı BK’nun 47. md.) özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına; davaya konu kazayı yapan aracın, davalı tüzel kişi tacir … Tur. İnş. Ltd. Şti’ne ait olduğu dikkate alındığında, sigortacı için temerrüt faizi olarak ticari faize karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davacılar vekili ve davalı … Tur. İnş. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı …Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Asıl dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat; birleşen dava, aynı sebebe dayanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Asıl davanın açıldığı tarihten sonra yürürlüğe giren ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesinde “trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın … tarafından karşılanacağı” düzenlemesine; Kanun’un geçici 1. maddesinde de “Bu Kanun’un yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin … tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun’un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20’sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı’nın yükümlülüklerinin sona ereceği” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenlemeler ile, trafik kazasından kaynaklanan ve KTK’nun 98. maddesi kapsamında kalan tedavi giderleri bakımından, trafik sigortacısı ile sorumluluğunu üstlendiği araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu son bulmuştur.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, …, 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesi kapsamında, tüm tedavi giderlerinden değil, ancak sözkonusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderlerleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir.
Somut olayda; davacı …, kazadaki yaralanması nedeniyle yaptığı tedavi ve tedavi yol giderlerinin de davalılardan tahsilini talep etmiş; mahkemece, adli tıp uzmanı bilirkişiden alınan 04.06.2013 havale tarihli rapora göre tedavi giderleri için hüküm tesis edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde ise; hesaplanan tedavi giderlerinin, SGK’nun sorumluluğunda olmayan giderler olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, davacının tedavisi amacıyla Türkiye’de aldığı fizik tedaviye ilişkin belgeli giderler yanında, davacının İngiltere’de aldığı fizik tedaviye ilişkin masrafların, uçak biletleri ve vize masrafları gibi bedellerin de hesaba dahil edildiği görülmektedir. Anılan bu rapor, davaya konu kazadaki yaralanma nedeniyle yapılması zorunlu ve kaçınılmaz olan tedavi giderleri ile zorunluluk olmayan ya da tedavi amacına hizmet etmeyen giderleri ayrıştırmamış olup, SGK’nın sorumluluğunda olan belgeli tedavi giderleri için de SGK’nın sorumluluğu dışında şeklinde tespit yapmış olduğundan hükme esas almaya elverişli bir rapor değildir. Yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi ve belgeli tedavi giderleri de dava konusu edildiği için yasal hasım haline gelen SGK Başkanlığı’nın davaya dahil edilmeyişi eksik inceleme mahiyetindedir.
Açıklanan tüm bu maddi ve hukuki vakıalar karşısında mahkemece; (asıl dava bakımından) yargılamanın devamı sırasında 6111 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği ve tedavi giderleri yönünden SGK Başkanlığı’nın yasal hasım haline geldiği gözetilip SGK Başkanlığı’nın davaya dahil edilmesi; davacı …’nin yaralanması nedeniyle aldığı fizik tedavi hizmetini yurtiçinde de alabileceği, bu hizmet için İngiltere’ye gitmesinde zorunluluk bulunmadığı (bu yönde davacının iddia ve ispatı olmadığından), tedaviye hizmet eden zorunlu gider olmadığı için de uçak bileti-vize masrafı- yurtdışı fizik tedavi masrafları gibi bedellerin zarar sorumlularına yüklenemeyeceği hususları dikkate alınmak suretiyle, davaya konu edilen tedavi giderlerinden, KTK’nun 98. maddesinde 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik gereği, SGK’nın sorumluluğunda bulunan ve bulunmayan tedavi giderlerinin belirlenmesi için konusunda uzman başka bir doktor bilirkişiden denetime elverişli, ayrıntılı, gerekçeli bir rapor alınarak SGK’nın sorumlu olduğu tedavi giderlerinin saptanması; 6111 sayılı Kanun gereği SGK’nın sorumluluğunda olmayan tedavi giderleri ile belgesiz tedavi giderlerinden trafik sigortacısı da dahil olmak üzere tüm davalıların sorumlu tutulması; Kanun gereği SGK’nın sorumluluğu kapsamında olan tedavi giderleri için SGK’nın sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekili ve davalı … Tur. İnş. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı …Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı …Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA” karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamı doğrultusunda SGK’nın davaya dahil edildiği ve dahili davalı vekilince zamanaşımı def’inde bulunduğu, BK hükümlerince zamanaşımı süresinin dolduğu ve bu sebeple dahili davalı bakımından davanın reddine karar verildiği, bozma kapsamı dışında kalan alacaklar bakımından kazanılmış haklara riayet edilerek hüküm kurulduğu gerekçesiyle; mahkemenin 2021/94 Esas sayılı dosyası yönünden; davanın kısmen kabul kısmen reddine, 7.760,84 TL iş gücü kaybı tazminatının, davalılardan … Sigorta A.Ş.’den poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte alınarak davacı …’a verilmesine, 750,00 TL sağlık harcamaları tazminatının davalılardan … Sigorta A.Ş.’den poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte alınarak davacı …’a verilmesine, davalı … Turizim Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi Dış Tic Ltd Şti aleyhine açılan davanın karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/142 Esas, 2014/153 Karar sayılı dosyası yönünden; 3.880,42 TL iş gücü kaybı tazminatının, davalılardan … Sigorta A.Ş.’den poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak ve dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte alınarak davacı …’a verilmesine, davacının sağlık harcamaları tazminatı talebinin davalılar … Sigorta A.Ş. yönünden reddine, davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının sağlık harcamaları tazminatı talebinin davalı SGK yönünden 818 sayılı eski BK m. 60’a göre zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve dahili davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin 21.10.2014 tarihli ilamı ile alacak kalemlerinin ödendiğini, bozma ilamı ile manevi tazminat ve diğer alacaklar yönünden bozma yapılmadığını, bu sebeple asıl ve birleşen davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilen manevi tazminat yönünden yeni tarifeye göre vekalet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu, asıl davada reddedilen kısım bakımından lehlerine vekalet ücreti hükmedilmediğini, birleşen dava bozma kapsamında kalmadığından aleyhe vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini, aleyhe hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin tamamen hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

Dahili davalı SGK vekili, talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesine rağmen aleyhe vekalet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu, lehe hükmedilen vekalet ücretinin ise ayrı ayrı hükmedilmesi ve maktu vekalet ücretinin altında kalmaması gerektiğini, harçtan muaf olan kurum aleyhine harç hükmedilmemesi gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni olduğu ve davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası (…) poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri, manevi tazminat ile yakınlarının manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre, davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. şti. vekili ve dahili davalı SGK vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.a.
Mahkemece bozma ilamından önce verilen ilk hükmü, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatlar yönünden bozma konusu yapılmadığı halde bozma ilamı sonrasında kesinleşen diğer manevitazminatlar konusunda yeniden vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

b.Yargılama sırasında dahili davalı sıfatıyla SGK’ya husumet yöneltildiği ve mahkemece SGK yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verildiği, tedavi gideri dışında tazminatlardan da sorumluğu bulunmamasına göre yine 5502 sayılı … Kanunu’nun 36 ıncı maddesi uyarınca dahili davalı … karar ve ilam harcından muaf olduğu halde aleyhine harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve dahili davalı SGK vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve dahili davalı SGK vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının asıl davada ç bendinde yer alan “9.200,00 TL.” ibaresi çıkartılarak yerine “1680,00 TL.” ibaresinin yazılmasına, yine hükmün asıl davada b, ç, birleşen davada d, e, g ve 12 numaralı bentlerine ayrı ayrı “dahili davalı SGK hariç olmak üzere” ibaresinin eklenmesine ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde … Turizm Otomotiv İnş. Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti.’ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.