YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1732
KARAR NO : 2023/4402
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/2580 Değişik İş, 2018/2580 Karar
SAYISI : 2018/İHK-1677
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulü/ İtirazın kısmen kabulü / Başvurunun kısmen kabulü
SAYISI : K-2018/3460
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.
Karara davalı …Ş. vekili ve davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekillerinin itirazlarının kısmen kabulüne, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.09.2015 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı Halk Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası (…) poliçesi olan araç ile davalı …Ş. nezdinde … poliçesi olan diğer aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini 43.282,93 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı …Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkimden önce davacıya 06.06.2017 tarihinde 18.474,00 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
2. Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkimden önce davacıya 29.12.2016 tarihinde 4.589,00 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. … KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının meydana gelen kazada yolcu konumunda olduğu, davalı … şirketleri tarafından sigortalanan araçların sürücülerinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu, davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacının sunduğu rapordaki % 18,2 maluliyet oranı üzerinden, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 43.282,93 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı …Ş. vekili ve davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilince itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
1. Davalı …Ş. vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre yapılması, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde; müvekkilinin % 25 kusur oranından sorumlu olduğunu, karşı aracın % 75 oranında kusurlu olduğunu, maluliyet oranının % 8 olduğunu, hatır taşıması indirimi ve emniyet kemeri takılmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan %18,2 oranlı maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği, dosya kapsamında bulunan % 8 oranlı maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan anılan yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği ve bu raporda belirtilen maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının doğru olmadığı, dosya kapsamında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerektiği gerekçesiyle, davalı …Ş. vekili ve davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin itirazlarının ayrı ayrı kısmen kabulü ile kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 1.314,32 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, %8 maluliyet oranına göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin 25.08.2016 tarihli Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Bilirkişi Kurulu raporuna göre %18,2 olarak belirlendiğini belirterek … kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan 05.10.2016 tarihli % 8 oranlı Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Bilirkişi Kurulu raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre bakiye … sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde PMF 1931 Yaşam Tablosu’nun kullanılması gerektiğine ilişkin itiraz ve kabulü nedeniyle, tazminat hesabında PMF 1931 Yaşam Tablosu’nun (TRH 2010 Tablosu’ndan daha kısa … süresi belirlediği ve davalı lehine olduğundan) kullanılması gerekli görülmüştür.
Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarih 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile KTK’nın 90 ıncı maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni … Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir ki, hükme esas alınan rapor bu yönüyle de yeterli bir rapor değildir.
Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, PMF 1931 Tablosu’na göre muhtemel bakiye … süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa … süresi belirlediği halde davacı vekilinin … kararına itirazı bulunmadığından ), %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da “progresif rant” formülü kullanılarak yapılan tazminat hesabına göre karar verilmesi gerekirken, İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın itirazı kabul edilerek TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz kullanılarak yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi doğru görülmeyip kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan … kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.