YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2050
KARAR NO : 2023/5284
KARAR TARİHİ : 12.04.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/1794 Değişik İş-2021/279 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : İHK-2017/3276
HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2017/21132
Taraflar arasında tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan istinaf incelemesi sonucunda, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; sürücü olan müvekkili ile davalıya sigortalı araç sürücünün yaptığı kaza neticesinde davacının yaralandığını, % 15 oranında maluliyeti olmasına rağmen davalı tarafından % 8 oran üzerinden kısmi ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin eksik olduğunu bakiye 10.000.-TL sürekli iş göremezlik tazminatının, zararlarının net olarak belirlendiği anda taleplerini artırma hakları saklı kalmak kaydı ile temerrüt tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans(ticari reeskont) faizi ile birlikte ödenmesi talep etmiştir.Davacı talebini 13.03.2017 tarihinde 68.132,90 TL olarak artırmıştır .
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurana 01.11.2016 tarihinde 41.131,62 TL ödeme yapıldığını sorumluluklarının kalmadığını, faize itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…taraflar arasındaki ihtilafın 25.10.2015 tarihli kaza nedeni ile maruz kalınan sakatlık tazminatına ilişin olduğunu , ibraz edilen sağlık raporu ile davacının %15 oranında meslekte kazanma gücü kayıp oranı bulunduğunu, dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edildiğini, PMF 1931 mortalite tablosu dikkate alınarak yapılan hesaplamada 110.349,72TL maluliyet tazminatının belirlendiğini, yapılan ödemenin mahsubu neticesinde başvuranın bakiye 68.132,90TL alması gereken tazminat miktarının hesaplandığını, başvuranın talebinin 68.132,90TL olarak artırdığını, davacı her ne kadar avans faizi talep etmişse de olayda ticari nitelik bulamadığından yasal faize karar verildiği” gerekçesi ile başvurunun kabulüne bakiye 68.132,90 TL tazminatın 06.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; tazminat hesaplamasının, 01.06.2015 yürürlük tarihli Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-2’deki değişikliğe istinaden TRH 2010 mortalite tablo ile %1.8 teknik faiz ile hesaplamanın yapılması gerektiği, bu sebeple davadan önce müvekkil tarafından yapılan ödeme ile sorumluluklarının kalmadığı gerekçeleri ile itiraz edilmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ” kaza ve poliçe tarihi itibari ile KTK’da 26.04.2016 tarihli değişikliklerin uygulama imkanı bulunmadığını, kazanın 25.10.2015 tarihinde gerçekleştiği düşünüldüğünde 26.04.2016 tarihli değişikliğin uygulanmasının somut dosyada mümkün olmadığını, karara esas alınan bilirkişi raporunun Yargıtay kararlarında belirtilen kriterlere göre yapıldığından hesaplama yönteminde isabetsizlik olmadığı” gerekçeleri ile davalının itirazının reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İtiraz hakem Heyeti Kararına süresi içinde davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 2017/2226 E., 2019/3697 K. sayılı ilamı ile;…”kaza tarihinin ve poliçe düzenlenme tarihinin 01.06.2015 tarihinden sonra olması dikkate alındığında, açılan davada 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca değerlendirme yapılıp, sürekli maluliyet tazminatının buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır” , gerekçesi ile karar bozulmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyeti yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile;.. “Heyetçe alınan 11.02.2020 tarihli karar uyarınca, TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz yöntemi kullanılarak alınan hesap raporunda davacının daimi maluliyet tazminatının 43.625,36TL olarak belirlendiğini, taraflara raporun tebliğ edildiğini, raporun objektif, denetime elverişli olduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8 HD’nin 2017/2226 E., 2019/3697 K. Sayılı 21.10.2019 tarihli kararı gereği davalının itirazının kabulü ile 24.05.2017 tarih 2016/41238, 2017/21132 sayılı sigorta Hakemi kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kısmen kabulü 43.625,36TL sürekli iş göremezlik tazminatının 06.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline” karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan ” Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun düzenlenmediğini, davacıya ödeme yaptıklarını ve sorumluluklarının kalmadığını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenen miktarın 1/5’i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 25.10.2015 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; yapılan hesaplama neticesinde davacının bakiye tazminat alacağının olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Hakem Heyetince hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 20.07.2016 tarihli raporun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 25.10.2015 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.
İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.
3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17 nci maddesinde “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” hükmü yer almaktadır.
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) “Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.” düzenlemesi mevcuttur.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise “Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT’nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5’i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE
2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine
12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.