YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2019/1708
KARAR NO : 2023/708
KARAR TARİHİ : 07.02.2023

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma, zimmet, görevi kötüye kullanma
HÜKÜMLER : 1- Sanıklar …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma suçundan beraat,
2- Sanıklar …, …, …, …, …, … ve … hakkında görevi kötüye kullanma suçundan beraat,
3- Sanık … hakkında zimmet suçundan mahkumiyet.

Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2013 tarihli ve 2012/166 Esas, 2013/280 sayılı Kararının bir kısım katılan vekili, sanık … müdafii ve suçtan zarar görenler vekilleri tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;
20.12.2018 tarihinde hükmün tebliğ edildiği Hazine vekilinin temyiz dilekçesi üzerinde havale bulunmadığı, birlikte verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik itiraz dilekçesinin 25.12.2018 tarihinde havale edilmiş olduğu, UYAP sisteminden yapılan incelemede temyiz dilekçesinin sistem üzerinden gönderilmediği, tebliğnamede temyiz tarihi olarak gösterilen 11.01.2019’un personel tarafından UYAP’ta doküman oluşturulma tarihi olduğu nazara alındığında temyizin süresinde olduğu, buna karşın temyiz isteminin denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma ve görevi kötüye kullanma suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik olduğu, ancak Hazinenin bu suçlardan doğrudan zarar görmediği, bu nedenle bahse konu suçlardan kurulan beraat hükümlerini ve keza … Konut Üretim Kooperatifleri Birliği üyesi olan …, … ve … Konut Yapı Kooperatiflerinin iddianame kapsamına göre sanıklara yüklenen suçlardan doğrudan zarar görmediklerinden hükümleri temyiz etme haklarının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun Ek 2/son maddesi gereğince denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma ve görevi kötüye kullanma suçlarından verilen hükümleri temyize hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenlerden sanık … müdafii ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince Hazine ile …, … ve … Konut Yapı Kooperatifleri vekilleri haricindeki temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2012 tarihli ve 2012/7830 Esas, 2011/57431 Soruşturma, 2012/429 numaralı İddianamesiyle sanıklardan … hakkında zimmet suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 247 nci maddesinin birinci fıkrası ve 248 inci maddesinin ikinci fıkrası, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan aynı Kanun’un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası, …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma suçundan aynı Kanun’un 251 inci maddesinin ikinci fıkrası, …, …, …, …, … ve … hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan aynı Kanun’un 257 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezalandırılmaları, aynı Kanun’un 53 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları gereğince hak yoksunluklarına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.
Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2013 tarihli ve 2012/166 Esas, 2013/280 sayılı Kararı ile sanık … hakkında zimmet suçundan 5237 sayılı Kanun’un 247 nci maddesinin birinci fıkrası, 248 inci maddesinin ikinci fıkrasının ilk cümlesi ve 62 nci maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun’un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan beraatine karar verilmiş, sanıklar …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma, …, …, …, …, … ve … hakkında ise ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından beraat hükümleri kurulmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılanlar …, … ve … Konut Yapı Kooperatifleri Vekilinin Temyiz Sebepleri
1.Sanıklardan … hakkında; eylemin nitelikli zimmet suçunu oluşturduğu gözetilmeden basit zimmet suçundan hüküm kurulduğuna ilişkindir.
2.Sanıklar …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma suçundan, …, …, …, …, …, … ve … hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz istemi; sanıkların atılı suçları işledikleri sabit olduğu halde beraatlerine karar verildiğine ilişkindir.
B. Suçtan Zarar Gören Hazine Vekilinin Temyiz Sebepleri
Sanıklar …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma ile …, …, …, …, …, … ve … hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz istemi; sanıkların cezalandırılması gerektiği halde eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna ilişkindir.
C. Suçtan Zarar Gören Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Sanıklar …, … ve … hakkında denetim görevini ihmal ederek zimmete neden olma ile …, …, …, …, …, … ve … hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz istemi; suçun yasal unsurlarının oluştuğu, sanıkların cezalandırılmalarına karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.
D. Sanık … Müdafiinin Temyiz Sebepleri
Sanık hakkında zimmet suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz istemi; sanığın suç kastı ile hareket etmediği, muhasebeleştirme usulüne ve muhasebe tekniğine aykırı olarak yapılan yanlış kayıt nedeniyle paranın zimmetinde göründüğü, eylemin zimmet değil de görevi kötüye kullanma olarak nitelendirilmesinin daha doğru olduğu, hüküm kurulurken alt sınırdan uzaklaşılmasının yasaya uygun olmadığı ve dilekçede belirttiği sair hususlara ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Suç tarihlerinde sanıklardan …’in … Konut Üretim Kooperatifleri Birliği (… Koop.) yönetim kurulu başkanı, … …, …, …, …, … ve …’ın yönetim kurulu üyesi, …, … ve …’nın ise denetim kurulu üyesi olarak görev yaptıkları, sanıklardan …’in, herhangi bir yönetim kurulu kararı olmaksızın kooperatif hesaplarından 27.07.2007 tarihinde 17.000 TL, 03.10.2007 tarihinde 15.000 TL, 16.11.2007 tarihinde 30.000 TL. olmak üzere toplam 62.000 TL’yi zimmetine geçirdiği, denetim kurulu üyesi olan sanıklar …, … ve …’nın denetleme görevlerini yaparken gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek zimmet suçuna sebebiyet verdikleri, yönetim kurulu üyesi olan sanıklar … …, …, …, …, …, … ve …’ın kooperatife borcu olan kooperatif üyeleri hakkında borca faiz işletmeyip ve icra takibi yapmayıp kooperatifi zarara sokarak görevlerini ihmal ettikleri iddiaları ile yüklenen suçlardan cezalandırılmaları talep edilmiştir.
Mahkemece; sanık …’in talimatıyla 25.07.2007 tarihinde birliğin banka hesabından 17.000 TL çekildiği, bu meblağın 04.04.2006 tarihli yönetim kurulu kararıyla S.S. Özipek Konut Yapı Kooperatifine satılan … Koop.’a ait 2399 ada, 2 parselde bulunan 3325 metrekarelik arsanın tapu masraflarının ödenmesinde kullanıldığı ve birliğin muhasebecisi olan Süleyman’ın beyanı ile birlik kayıtlarına göre daha sonra adı geçen kooperatiften tahsil edilmesi için muhasebe kayıtlarına alacak olarak işlendiği, bu meblağın sanığın uhdesinde bulunmadığı, ancak anılan kooperatife satılan arsa üzerinden geçen yüksek gerilim enerji hattının arsa üzerinden kaldırılması veya yer altına alınması için sanığın bizzat birliğin banka hesabından 03.10.2007 tarihinde 15.000 TL, 16.11.2007 tarihinde de 30.000 TL. çektiği, fakat söz konusu yüksek gerilim hattının kaldırılması veya yer altına çekilmesi işleminin dava tarihi itibarıyla yapılmadığının anlaşıldığı, böylelikle sanığın 45.000 TL’yi 5 yıl süreyle zimmetinde bulundurduğu anlaşılmakla mahkumiyetine, sanıklar … …, …, …, …, …, … ve …’ın kooperatife borcu olan kooperatif üyeleri hakkında borca faiz işletmeyip ve icra takibi yapmayıp kooperatifi zarara sokarak görevlerini ihmal ettikleri iddiasıyla açılan kamu davasında sanıkların iddia konusu eylemleri ile birliği zarara uğrattıklarına, birliğin alacaklarının tahsilinde ihmali veya icrai kusurlu eylemlerinin olduğuna dair herhangi bir delil elde edilemediğinden beraatlerine, denetim kurulu üyesi olan sanıklar …, … ve …’nın denetleme görevlerini yaparken gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek zimmet suçuna sebebiyet verdikleri ileri sürülmüş ise de mevcut bilgi ve belgelere göre sanıkların denetim raporlarını süresinde hazırlayıp genel kurula sundukları, genel kurul tarafından da bu raporlar onaylanarak yönetim kurulunun ibra edildiği, sanıkların kooperatiflere ait yasal düzenlemeler doğrultusunda usulü işlemleri yaparak denetim görevlerini yerine getirdikleri, denetleme görevlerini ihmal ederek zimmet suçunun işlenmesine sebebiyet verdiklerine dair delil elde edilemediğinden beraatlerine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
A. Sanıklardan … Hakkında Zimmet Suçundan Verilen Mahkumiyet Hükmü Yönünden
1.Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle katılan …. , … ve … Konut Yapı Kooperatifleri vekilinin temyiz isteminin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği REDDİNE,
2.Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilmesine rağmen sanık hakkında aynı Kanun’un 53 üncü maddesinin beşinci fıkrasının uygulanmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemine uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık … müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle hükümde sanık … müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden eleştirilen husus dışında herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
B. Sanıklardan …, … ve … Hakkında Denetim Görevini İhmal Ederek Zimmete Neden Olma ile …, …, …, …, …, … ve … Hakkında İhmali Davranışla Görevi Kötüye Kullanma Suçlarından Verilen Beraat Hükümleri Yönünden
1.Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenlerle katılan …. , … ve … Konut Yapı Kooperatifleri ile Hazine vekillerinin temyiz istemlerinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği ayrı ayrı REDDİNE,
2.Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 5237 sayılı Kanun’un 257 nci maddesinin ikinci ve 251 inci maddesinin ikinci fıkraları uyarınca belirlenecek cezaların üst haddine göre aynı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

5237 sayılı Kanun’un 67 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin 31.05.2012 tarihli sorgu işlemi olduğu ve bu tarihten, temyiz incelemesi tarihine kadar, 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.

Açıklanan nedenle anılan hükümlere yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
07.02.2023 tarihinde karar verildi.