YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1492
KARAR NO : 2021/4814
KARAR TARİHİ : 05.04.2021

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:
– K A R A R-
Dava, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, 5235 sayılı Kanuna 15/08/2017 tarih 694 sayılı KHK’nın 136. maddesi ile eklenen Ek Madde 1 “…Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.” hükmünü içermektedir. İstinaf incelemesi için gönderilen dosyanın esası hakkında daha önce İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin 22/02/2018 tarihli 2018/557 E.- 2018/250 K. sayılı kararı ile istinaf incelemesi yapıldığından dosyaya ilişkin yeni istinaf incelemesinin de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden dosyanın Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne geri çevrilmesine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince, somut uyuşmazlıkta mahkemece verilen “yetkisizlik” kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairece, yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiş, davanın esası ile ilgili istinaf incelemesi yapılmamıştır. İlk Derece Mahkemesince davanın esasına ilişkin olarak verilen karar 27/09/2018 tarihli olup Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin kuruluş tarihinden sonrasına aittir. Dairece Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin kurulduğu tarihten önce verilen karar, 5235 sayılı Kanun’un 25 ve Ek 1. maddelerinde öngörülen davanın esasına ilişkin kararlardan olmadığı gibi HMK’nın 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da yer alan kararlardan değildir. Bu nedenle Bursa 7. Hukuk Mahkemesinin 27/09/2018 tarih, 2018/155 E. – 2018/463 K. sayılı kararına yönelik istinaf başvuru incelemesinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle HMK’ nın 352/1-a maddesi gereğince dava dosyasının istinaf incelemesi yapılmak üzere Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine gönderilmesi için İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK’nın 22. maddesi uyarınca “Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur.”
HMK’nın “Kanun Yolları” başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde “istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında “İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir” hükmünü içermektedir.
HMK’nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK’nın 341/1. maddesinde “ilk derece mahkemelerinden verilen … ihtiyati tedbir … taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir” hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.
694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete’de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.
Dosya kapsamından , dava tasarrufun iptali istemli olarak 09/12/2016 tarihinde Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış ve mahkemece 15.06.2017 gün, 2016/701 Esas, 2017/384 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilmiştir.İlgili karara karşı davacı … İflas Masası vekili tarafında istinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 22.02.2018 gün, 2018/557 Esas, 2018/250 Karar sayılı ilamıyla açılmış olan dava, haksız fiil niteliğindeki muvazaa hukuksal nedenine dayalı olduğundan, HMK’nın 16. maddesi gereğince, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olan Bursa Asliye Hukuk Mahkemesince davaya bakılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri İstanbul olması nedeniyle, İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerince de davaya bakılabilecektir. Davacı da seçimlik hakkını kullanarak, davayı Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinde açmıştır. Bu durumda yetki itirazının reddi ile, mahkemece davanın esasına girilmek suretiyle tarafların delillerinin toplanması, sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle davacı … İflas Masası vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 15/06/2017 tarih 2016/701 E.-2017/384 K. sayılı kararının HMK’nın 353/1(a)3. maddesi gereğince kaldırılmasına ,davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. Maddeleri gereğince; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 05/04/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.