YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13462
KARAR NO : 2023/3468
KARAR TARİHİ : 05.04.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde; … ili, … ilçesi, … köyü, 279 ada 10 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ve taşınmazın kamulaştırılan kısmının idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 01.06.2011 tarihli ve 2010/477 Esas, 2011/186 Karar sayılı kararı ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 27.02.2012 tarihli ve 2011/16799 Esas, 2012/3304 Karar sayılı bozma ilâmı ile Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliği göz önünde tutularak bilirkişi kurulu oluşturulup yerinde inceleme yaptırılmış ise de denetime elverişli olmayan ve Kanun’da öngörülen yönteme uygun düşmeyen genel değerlendirmelerle doğru tespit eden rapora göre hüküm konulması doğru olmadığı gibi binanın kısmen kamulaştırıldığı bu nedenle arta kalan kısmının kullanılıp kullanılamayacağı, kullanılacaksa kısmen kamulaştırmadan arta kalan bölümü yönünden tamirat tadilat masrafları ve değer düşüklüğü yönünden incelemeye yapılmadan hüküm kurulması doğru görülmeyerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 17.06.2015 tarihli ve 2015/7862 Esas, 2015/13958 Karar sayılı bozma ilâmı ile İl Özel İdaresinin davaya dahil edilerek taraf teşkili de sağlandıktan sonra işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davacı sıfatı kalmayan … Belediyesi tarafından davanın takip edilmediği gerekçesiyle açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmeyerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırılan taşınmaz üzerinde yer alan binanın değerine ilişkin bir bozma nedeni belirlenmediğini ve ilk raporlarda amortismanın % 45 olarak hesaplandığını, % 25 olarak yeniden değerlendirme yapılmasının usul ve esasa uymadığını, bozmaya göre değer azalışı ve binanın kullanılabileceği belirlenmişken binanın ederinin yeniden değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, bedelin yüksek hesaplandığını, objektif değer artışı oluşmasının mümkün olmadığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer azalışı olacağına ilişkin tespitin hatalı olduğunu, harcın maktu hesaplanması ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz itirazında bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacı idare vekilinin ileri sürdüğü temyiz nedenlerinden aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki diğer temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
4. Mahkemece maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 sayılı Kanun’un 438 inci maddesinin 7 nci bendi gereğince kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/302 Esas, 2021/182 Karar sayılı kararının hüküm fırkasının beşinci bendinin hükümden çıkartılarak, yerine “Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatırılan 89,60 TL harçtan mahsubu ile kalan 30,30 TL’nin talep halinde davacı idareye iadesine,” cümlesinin yazılmasına ve hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
05.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.