YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13638
KARAR NO : 2023/3209
KARAR TARİHİ : 30.03.2023

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ağrı 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 36 ncı maddesine dayanan kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ağrı ili, … ilçesi, … Mahallesi 135 ada 13 parsel sayılı taşınmazın … tarafından tasdik olunan 24.11.1976 tarihli ve 1978/291 sayılı kamu yararı kararına istinaden 6830 sayılı İstimlak Kanunu’nun (6830 sayılı Kanun) 16 ve 17 nci maddelerine uygun olarak kamulaştırıldığını, Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.09.1978 tarihli ve 1978/386 Esas, 1978/274 Karar sayılı kararı ile taşınmazın kamulaştırılarak yol olarak terkin edildiği; ancak Tapu Müdürlüğünce gerekli işlemler yapılmadığından taşınmazın tapu kaydının davalı üzerinde kaldığını beyan ederek tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, kamulaştırma bedelinin taraflarına ödenmediğini, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler uyarınca davaya konu Ağrı ili, … ilçesi, … Mahallesi 135 ada 13 parsel sayılı taşınmazın Şükrü oğlu … adına kayıtlı olduğu, taşınmazın tapu kayıt malikine noter marifetiyle usulüne uygun tebligatın yapıldığı, bedelin bankaya bloke edilmesinde herhangi bir eksiklik görülmediği, tapu kayıt malikinin 6830 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesi gereğince noter marifetiyle tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde istimlâk muamelesine karşı dava açmadığı anlaşılmakla kamulaştırma işleminin kesinleştiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın davacıya miras yoluyla intikal ettiğini, taşınmazın tapu maliki olan muris Şükrü Aydın’a kamulaştırma işlemlerinin tebliğ edilmediğini, kamulaştırma bedelinin ödenmediğini, davanın yasal şartlarının oluşmadığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Ağrı ili, … ilçesi, … Mahallesi 135 ada 13 parsel sayılı taşınmazın, Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/386 Esas, 1978/274 Karar sayılı dosyası ile 6830 sayılı Kanun’a göre yol olarak terkinine karar verildiği, kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tamamlandığı, davaya konu taşınmazın 24.11.1976 tarihinde istimlak edilen taşınmaz olduğunun sabit olduğu, davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun’un “Kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali” kenar başlıklı 36 ncı maddesi şöyledir:
“Kamulaştırma kanunları uyarınca gerekli işlemler tamamlanıp tapuda kayıtlı olanların idare adına intikallerinin yapılmasından, tapuda kayıtlı olmayanların tescillerinin sağlanmasından sonra, kamulaştırılan yer için herhangi bir nedenle gerçek ve tüzel kişiler adına yeniden tapu tesis edildiği takdirde, idarenin isteği üzerine hakim, evrak üzerinde ve lüzum gördüğü takdirde mahallinde inceleme yaparak sonraki kaydın iptali hakkında bir karar verir. Bu işlemler harca ve resme bağlı değildir. ”

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinde yer alan koşulların bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.