YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6510
KARAR NO : 2023/548
KARAR TARİHİ : 13.02.2023
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Usulden Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunu, toplamda borçsuz olarak 4 daire sahibi olduğunu, 2011 yılına kadar tamamlanması gereken dairelerin kooperatifin iyi yönetilmemesi nedeniyle bugüne kadar tamamlanmadığını, müvekkilinin zaman zaman kooperatife ödemeler de yaptığını, ancak genel kurul kararı olmaksızın yönetim kurulu kararı ile müvekkili hakkında Aksaray 1.İcra Müdürlüğünün 2016/25333 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ileri sürerek, davacı ortağın davalı kooperatifte 4 adet bağımsız bölüm bakımından hak sahibi olduğunun tespitini mümkün olmaz ise hisselerini devraldığı dava dışı 3 ortağın çıkma paylarının tespiti ile davacı borcundan mahsubunu talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kooperatif nezdinde iki adet daire bakımından hak sahibi olduğunu, bunlardan başka dairesinin ve üyelik hakkının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının davalı kooperatifte 4 adet daire için üyelik hakkının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili belirterek, davacının kooperatif nezdinde sahibi olduğu 2 adet daire bulunduğunu, bunlar bakımından mevcut borcunu ödememesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını, ayrılan ortaklardan davacıya daire devrinin söz konusu olmadığını, yalnızca yaptıkları ödemelerin davacı hesabına virman edilmesi talebinde bulunduklarını, davacının A blok 8 ve D blok 12 no.lu dairelerde hakkı bulunmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kooperatifçe davacıya ait olduğu kabul edilen 2 bağımsız bölüm bakımından davada hukuki yarar bulunmadığı, kabul dışındaki daireler hakkında ise; devreden ortakların sadece ödemelerinin davacı hesabına virman edilmesini talep ettikleri dikkate alınarak, ret kararı verilmesi gerektiği, ayrılan ortakların çıkma paylarının tespiti ile davacı borcundan mahsuba dair talep bakımından da davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; karar ile davalının kabulündeki 2 bağımsız bölüm bakımından da ortaklığın yok sayıldığı, bu daireler davacıya verilmediğinden dava açmakta hukuki yarar bulunduğu, kooperatif davacıya ortak olarak muhatap almadığından işbu davanın açıldığı, yapılan kur’a çekimi neticesi dava konusu dairelerin başkalarına isabet ettiği ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kooperatif ortaklığına dayalı hak sahipliğinin tespiti mümkün olmaz ise davacı ortağın borç miktarının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Konut Yapı Kooperatifleri Anasözleşmesi 6 ve 17 nci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 106 ve 114 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Tespit davasının görülmesi, söz konusu hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğunun mahkeme tarafından derhal tespit edilmesinde davacının hukuki yararı bulunması şartına bağlıdır.
Bir hukuki ilişkinin hemen tespitinde; davacının hakkı veya hukuki durumunun güncel bir tehdit altında olması, bu tehdit nedeniyle hukuki durumunun belirsizlik arz etmesi ve bir tespit hükmü ile söz konusu belirsizliğin bertaraf edilebilecek olması hallerinin birarada yer alması durumunda, hukuki yararın varolduğu kabul edilmelidir.
Somut olayda, davacının terditli talebi olan borç tespitine ilişkin istem bakımından; Davacı tarafından istifa eden üyelerin aidatlarının kendi borcuna mahsup edilmesine ilişkin talebin davalı kooperatif tarafından yerine getirip getirilmediği, bu bağlamda davacının kooperatife karşı borcunda bir belirsizlik bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu belirsizliğin giderilmesini talepte davacının hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekirken somut olayın özelliğine uymayan gerekçeyle bu talebin reddi hatalı olmuş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.