YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1072
KARAR NO : 2023/1382
KARAR TARİHİ : 11.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2623 E., 2022/25 K.
DAVA TARİHİ : 20.12.2016
HÜKÜM : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/824 E., 2021/337 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili kurum arasında Amasya ili Merzifon ilçesinde otel ve iş merkezi yapım işi anahtar teslimi götürü bedel ihale usulü şeklinde ihale edilerek 19/09/2008 tarihinde tip sözleşmesi yapıldığını ve usulünce teminat ödemesi yatırılarak onaylandığını, işin durumuna göre yapılan mukayeseli keşifler sonucu ara hak edişler peyderpey ödendiğini, idare tarafından mukayeseli keşif ve incelenmeler sonucu mahsuplaşmalar yapılması için 19/07/2013 tarihli denetim raporuna da yansıyan yasal teknik personel cezası ile mukayeseli keşif sonucu yapılan fazla ödemelerin kesin hesap içinde değerlendirilmesi taleplerinin davalı şirket temsilcileri tarafından reddedildiğini ve kesin hesap yapılamadığını ve tutanak düzenlenemediğini, bu nedenle yüklenici firma olan davalıya sözleşmenin 24.maddesine istinaden doğan teknik personel taahhütnamesini yerine getirmediğinden 343.449,60 TL kesin hesaptan düşülmesi gereken miktarın mahsubunun yapılamadığını, denetim raporunda da kurum müfettişlerince görevlendirilen bilirkişilerce tespit olunan ihale kanun ve yönetmeliklerine aykırı olarak yapılmayan mukayeseli keşif hesaplarında haksız yere artırılan veya azaltılan bir çok imalattan kaynaklı fazla ödenen 692.227,25 TL’nin iadesinin yapılamadığını, denetim raporunda kesin hesaptan düşülmesi gereken toplam 1.035.576,85 TL ceza ile birlikte yersiz ve fazla ödemenin kesin hesaptan düşümününde yapılamadığını belirterek davanın kabulü ile toplam 1.035.677,35 TL alacağın temerrüt tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkili idareye ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı idarenin davaya esas teşkil ettiği müfettiş raporunda düşme yapılan bütün pozların pursantaj hesabında anahtar teslimi sözleşme olduğunun unutulduğunu bu hesabın dışına çıkıldığını, buna karşılık artan pozlarda ise anahtar teslimine uygun hesap tekniği kullanarak hesapta bütünlüğün ihlal edildiğini, iki farklı hesap uygulaması yerine tek tip ve sözleşmeye uygun hesaplama yöntemi uygulamalı iken talep edilen şekilde hesaplama yapılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, haksız ve yersiz açılan davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SGK kayıtlarının celbi ile aldırılan bilirkişi heyetinin 18/08/2020 havale tarihli ek raporunda ise; 33 günlük teknik personel cezası kesilmesi gerektiği, 272.705,83-TL bedelli fazla ödeme yapıldığının hesaplandığı, dosya kapsamında aldırılan raporların denetime açık, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmış ek bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: yapılmayan, hatalı ve/veya eksik yapılan, projesine aykırı olarak gerçekleştirilen, mukayeseli keşif hesaplarında haksız yere artırılan veya azaltılan bir çok imalat olduğu ve bunlara haksız yere fazladan ödeme yapıldığı, yine sözleşme uyarınca yükleniciye kesilmesi gereken cezaların kesilmediği, toplamda 1.035.677,35TL alacağın yükleniciden tazmin edilmesi gerektiği tespitlerine yer verilmiş, rapor Genel Müdürlükçe uygun bulunduğunu, hazırlatılan bilirkişi raporuna dayandırmış ise de alınan rapor karar vermeye elverişli olmadığını, mahkemece hazırlatılan bilirkişi raporları yapıda yapılan gözlem ve ölçümlere değil daha evvelinde hazırlanmış mukayeseli hakediş raporlarına göre hazırlandığını, mukayeseli hakediş raporları teftiş heyetince hatalı bulunmuş ve yeniden ölçümler yaptırılmış ve teknik değerlendirmeler yapılarak teftiş raporu hazırlandığını, hazırlanan teftiş raporun 79-80-81 nci sahifelerinde imalat bazlı hesap tablosu oluşturulmuş, tazmini istenilen kalemler tek tek sayıldığını, dava da bu sebeplerle açıldığını, yapılması gereken uygulama sırasında yapılmış değişiklikleri de içeren ve işin bitmiş durumunu gösteren onaylanmış nihai projeler getirtilerek getirtilen nihai projelere uygun imalat yapılıp yapılmadığının ve ödemelerin denetlenmesi, bunu gösterir teknik raporların alınması, davacının talepleri somut veriler ve uzman raporlarına dayandığına göre bundan ayrılmayı gerektiren nedenlerin gösterilmesi gerektiğini, teftiş raporlarında yapıda nitelik sorunlarının bulunduğu ve imalatların fen ve sanat kurallarına uygun yapılmadığına ilişkin iddialar bulunduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK’nın 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ilâ 486 ncı maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamaların taraflar arasındaki sözleşmeye uygun, deneteme elverişli ve hükme esas alınmaya yeterli olduğu anlaşılmakla davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11/04/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.