YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1356
KARAR NO : 2023/938
KARAR TARİHİ : 08.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında görülen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 15. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı … ile müvekkili arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirerek davalıdan 02.11.2012 tarihli ibraname aldığını, davalının edimlerini tam olarak yerine getirmediğini, söz konusu binanın iskan ruhsatını halen almadığını, diğer davalı … Mühendislik Ltd. Şti.’nin davalı … aleyhine Denizli 9. İcra Müdürlüğünün 2012/4658 E. sayılı dosyasında başlattığı takipten dolayı müvekkili adına 1, 2 ve 3. haciz ihbarnameleri çıkarılarak mernis adresine tebliğ edildiğini, başka adreste ikamet eden davacının bundan haberdar olmadığı için itiraz edemediğini, aracının fiilen haczedilmesi üzerine durumu öğrendiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, haciz ihbarnamelerinin ve hacizlerin iptaline ve %20’den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacıyla diğer davalı … arasında imzalanan 02.11.2012 tarihli ibranamenin müvekkilinden ve diğer alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davacıya 2 ve 4 no.lu bağımsız bölümlerin verilmesi gerekirken sadece 2 no.lu bağımsız bölümü üstüne alan, 4 no.lu bağımsız bölümü almayan davacının üstelik de davalının iskan ruhsatı almadığını da itiraf ettiği halde ibraname imzalamasının olduğunu, takip dosyasından çıkarılan haciz ihbarnamelerinin Tebligat Kanunu’na uygun şekilde tebliğ edildiğini savunarak davanın reddini ve %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının hüküm altına alınmasını istemiştir.
Davalılardan … vekili davanın reddini istemiş, davalılardan …, davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 10.03.2015 tarihli ve 2013/133 Esas, 2015/172 Karar sayılı kararı ile iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalılardan … arasında düzenlenen ibranamenin borçtan kurtulmaya yönelik olup 3. kişilere karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.06.2018 tarihli ve 2015/9230 Esas, 2018/3732 Karar sayılı kararıyla davalı yükleniciden alacaklı olan diğer davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin arsa sahibi davacıdan talep edebileceği bedel yüklenici davalının davacı arsa sahibinden alacaklı olduğu bedel ile sınırlıdır. Bu nedenle, dava tarihi itibariyle yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirip getirmediğinin, sözleşmeden kaynaklı alacağı olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu durumda mahkemece, yüklenici davalı …’ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediği, davacı arsa sahibinden alacaklı olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, sadece ibranameye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, ayrıca davacı tarafça icra dosyasına ödemede bulunulduğu takdirde İİK’nın 72/6. maddesi uyarınca davanın kanunen istirdat davasına dönüşeceği de göz önüne alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.02.2020 tarih ve 2018/745 Esas, 2020/92 Karar sayılı kararı ile dava tarihi itibariyle yapılan binanın eksik ve projeye uygun olarak yapılmadığını, yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirmediğini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiş olması karşısında davacının da açmış olduğu menfi tespit davasında haklı olduğu, diğer davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin arsa sahibi davacıdan talep edebileceği herhangi bir bedel bulunmadığından, davanın kabulü ile, Davacının Denizli 9. İcra Müdürlüğünün 2012/4659 esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş kötüniyetle takip başlatıldığına dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmadığından yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiş, her ne kadar istirdata ilişkin hükümde ”11.783,41 TL nin ödeme tarihi olan 15/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı …’dan alınarak davacıya ödenmesine” şeklinde hüküm kurulmuş ise de, bu hükmün maddi hata sonucu oluşturulduğu, …’ın zaten dosya alacaklısı olmadığı anlaşılmakla istirdata dair hükmün tahsis edildiği belirtilerek 11.783,41 TL nin ödeme tarihi olan 15/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Tic. Ltd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 22.06.2021 tarihli ve 2020/2998 Esas, 2021/2894 Karar sayılı kararıyla, 1991/7 Esas, 1992/4 Karar sayılı ve 10.04.1992 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, kısa kararla gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni olduğu, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın sadece bu nedenle bozulması gerektiğinden kararın diğer temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.
D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihi itibariyle yapılan binanın eksik ve projeye uygun olarak yapılmadığını, yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirmediğini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiş olması karşısında davacının da açmış olduğu menfi tespit davasında haklı olduğu, diğer davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin arsa sahibi davacıdan talep edebileceği herhangi bir bedel bulunmadığından, davanın kabulü ile, davacının Denizli 9. İcra Müdürlüğünün 2012/4659 esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş kötüniyetle takip başlatıldığına dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmadığından yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine, davacı tarafından davaya konu takip kapsamında ödeme yapılması sebebiyle, 11.783,41 TL nin ödeme tarihi olan 15/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Tic. Ltd.’den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İİK madde 89/3’teki hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından davanın reddi gerektiğini, 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre çıkarılan tebligatın usulüne uygun olduğu, davacının diğer davalı … ile imzaladığı 02.11.2012 tarihli ibranamenin anlaşmalı olarak, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla hazırlandığı ve yargılama sırasında dinlenen davacı tanığı …’ın ifadesi ile tarafların borçtan kurtulmaya yönelik olarak ibraname hazırlandıkları, davacının diğer davalı … ile imzalamış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki tüm edimler yerine getirilmeden mezkur ibranamenin imzalanmış olduğu, her ne kadar bilirkişiraporunda sadece yüklenicinin arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirmediği ve yine yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının olmadığı tespit edilmişse de sözleşmeye göre müteahhide verilmesi gereken bağımsız bölümlerin 3. kişilere satıldığı, davacının da müteahhide karşı tüm edimlerini tam olarak yerine getirmediği, mahkemece yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden diğer davalı … sorumlu olması gerekirken, davalı müvekkilinin yükümlü tutulmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, İİK 89. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası…
3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Mahkemece bozma ilamına uyularak yargılama yapıldığı, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiş olması karşısında davacının da açmış olduğu menfi tespit davasında haklı olduğu, diğer davalı … Mühendislik Makine İnşaat Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin arsa sahibi davacıdan talep edebileceği herhangi bir bedel bulunmadığından mahkeme kararı yerindedir.
3.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Tic. Ltd. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … Mühendislik Mak. İnş. Elektronik San. Tic. Ltd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.